Državna revizorska institucija (DRI) Crne Gore objavila je svoj Godišnji izvještaj o izvršenim revizijama i aktivnostima za period od oktobra 2023. do oktobra 2024. godine. Izvještaj, koji je dostupan na zvaničnoj internet stranici DRI, pruža sveobuhvatan pregled ključnih nalaza i preporuka ove institucije, a predstavljen je Skupštini Crne Gore kako bi se osigurao uvid u rad i transparentnost postupanja DRI.

Obim i vrste revizija

Tokom protekle godine, DRI je sprovela ukupno 43 revizije različitih vrsta, od čega su 29 bile kombinovane finansijske revizije i revizije pravilnosti, jedna finansijska revizija, četiri revizije pravilnosti, šest revizija uspjeha, dvije revizije informacionih sistema i jedna kontrolna revizija. Izvještaj navodi da su, na osnovu obavljenih postupaka, revizori dali 64 mišljenja: 11 pozitivnih, 9 pozitivnih sa skretanjem pažnje, 20 uslovnih i 24 negativna mišljenja.

Tokom ovih revizija, DRI je izdala ukupno 602 preporuke. Većina, njih 481, odnosila se na kombinovane finansijske revizije i revizije pravilnosti, dok su ostale preporuke raspoređene na različite revizije – devet za finansijske revizije, 61 za revizije pravilnosti, 43 za revizije uspjeha i osam za revizije informacionih sistema.

Predmet revizija i tematske analize

DRI je obavila reviziju zakonski obaveznih subjekata, uključujući reviziju Predloga zakona o završnom računu budžeta Crne Gore za 2023. godinu, političkih subjekata, potrošačkih jedinica, javnih i zdravstvenih ustanova, viših sudova za prekršaje i diplomatskih predstavništava. Tematske analize su uključivale ključna pitanja poput implementacije jednostavnih nabavki u javnom sektoru, finansiranja vjerskih zajednica iz budžeta Crne Gore i trošenja sredstava predviđenih za transfere nevladinim organizacijama. Takođe, revizije su obuhvatile poslovanje privrednih društava, agencija, fondova i drugih subjekata, čime su identifikovane potrebne korektivne mjere za unapređenje njihovog rada.

Realizacija preporuka

DRI je sprovodila kontinuiranu kontrolu realizacije preporuka putem revizija i kroz kontrolne revizije. Prema analizi, od ukupno 1,312 preporuka, 710 je realizovano u potpunosti, 192 nisu realizovane, 173 su djelimično realizovane, dok je 101 preporuka u procesu realizacije. Za 92 preporuke status nije bilo moguće utvrditi, 34 su ocijenjene kao neprimjenjive, a 10 preporuka nije moglo biti provjereno jer revidirani subjekti nisu dostavili izvještaje.

Međunarodna saradnja i unapređenje procesa

U 2024. godini, DRI je nastavila međunarodnu saradnju podnošenjem zahtjeva Računskom sudu Portugala za reviziju svojih godišnjih finansijskih izvještaja za 2023. godinu, koji je izdao pozitivno mišljenje. DRI se, u okviru pregovaračkog Poglavlja XXXII “Finansijski nadzor”, iz Izvještaja Evropske komisije za 2024. godinu ističe kao institucija koja uspješno sprovodi revizije temeljen na ocjeni rizika i jasnim kriterijumima, uz povećanje broja revizija i izvještaja u odnosu na prethodni period.

Očuvanje nezavisnosti institucije

DRI je tokom godine potvrdila posvećenost nezavisnosti. Međunarodna razvojna inicijativa (IDI) pokrenula je u oktobru 2024. godine postupak procjene rizika od ugrožavanja nezavisnosti DRI, kroz proces poznat kao SIRAM, u skladu sa Meksičkom deklaracijom o nezavisnosti VRI. IDI će analizirati slučajeve u vezi sa poštovanjem principa 2, 3 i 8 Meksičke deklaracije, koji su ključni za očuvanje autonomije rada DRI.

Unaprjeđenje kapaciteta i saradnja sa zainteresovanim stranama

Tokom izvještajnog perioda, DRI je nastavila jačanje svojih kapaciteta kroz revizije uspjeha, učestvujući u paralelnim revizijama s fokusom na rodno odgovorno budžetiranje u saradnji sa UN Women i drugim regionalnim institucijama. Revizije su uključivale i projekte iz oblasti vodoprivrede uz podršku stručnjaka iz Nacionalne kancelarije za reviziju Švedske. U cilju jačanja saradnje sa ključnim partnerima, DRI je organizovala konsultacije sa Skupštinom i predstavnicima civilnog sektora.

Međunarodne ocjene transparentnosti i otvorenosti

Prema izvještaju Transparency Internationala o političkom finansiranju na Zapadnom Balkanu, DRI Crne Gore se ističe kao nezavisna institucija oslobođena političkih uticaja, koja svoje aktivnosti sprovodi nepristrasno. DRI je takođe visoko ocijenjena u istraživanju Međunarodnog budžetskog partnerstva, sa 89 poena od mogućih 100 na indeksu nadzora nad budžetom, čime je potvrđena transparentnost njenog rada.

Struktura zaposlenih i finansijsko poslovanje

DRI trenutno zapošljava 83 radnika, od čega je 80 odsto angažovano na poslovima revizije, dok preostali obavljaju stručne i operativne zadatke. Institucija je do oktobra 2024. godine ostvarila budžetsku potrošnju od 2,378,998.23 eura, što predstavlja 83,69 odsto od planiranih sredstava, koja su korišćena za revizorske aktivnosti i sprovođenje strateškog plana razvoja.

Godišnji izvještaj DRI za period oktobar 2023 – oktobar 2024. godine potvrđuje posvećenost institucije transparentnosti, odgovornosti i profesionalnom razvoju, uz kontinuiranu saradnju sa međunarodnim i domaćim partnerima. Iako postoje izazovi u realizaciji svih preporuka, DRI je uspostavila mehanizme za poboljšanje i očuvanje standarda rada, doprinoseći jačanju finansijskog nadzora u Crnoj Gori.