U hotelu Franca je održan info dan pod nazivom „Šta donosi reforma vještačenja invaliditeta“, čiji je cilj bio predstavljanje ključnih novina koje donosi “Zakon o jedinstvenom vještačenju invaliditeta“.

Ovo okupljanje omogućilo je građanima da kroz otvorenu diskusiju sagledaju očekivanja, razjasne nedoumice i identifikuju izazove u implementaciji, uz zajednički cilj da se izgradi efikasniji i pravedniji sistem ostvarivanja prava osoba sa invaliditetom (OSI). Moderaciju panela vodila je izvršna direktorica Udruženja mladih sa hendikepom Crne Gore, Marina Vujačić.

Državna sekretarka u Ministarstvu socijalnog staranja, brige o porodici i demografije Mersida Aljićević istakla je da reforma vještačenja invaliditeta predstavlja važan korak ka efikasnijem i pravednijem sistemu ostvarivanja prava OSI. Prema njenim riječima, uvođenjem novog sistema jedinstvenog vještačenja više od 40 komisija u pet sektora biće zamijenjeno jedinstvenom specijalizovanom institucijom “Zavodom za jedinstveno vještačenje invaliditeta”, koji se očekuje da bude osnovan do kraja godine.

– Usvajanje ovog zakona ključni je korak koji omogućava prelazak sa medicinskog modela na model vještačenja invaliditeta u skladu sa principima ljudskih prava. Novi zakon uvodi jedinstveni postupak procjene invaliditeta koji ne uzima u obzir samo oštećenje, već i prepreke u svakodnevnom funkcionisanju i stepen potrebne podrške za ravnopravno uključivanje u društvo. Zavod će donositi rješenja o statusu lica sa invaliditetom, uključujući i djecu sa smetnjama u razvoju, čime će se omogućiti ostvarivanje prava u svim sektorima – pojasnila je Aljićević.

Nova metodologija vještačenja invaliditeta bila je u fokusu izlaganja prof. Vesna Simović-Zvicer, koja je naglasila da zakon uvodi potpuno novu metodologiju zasnovanu na modelu ljudskih prava.

– Prilikom vještačenja, uzimaju se u obzir kako oštećenja, tako i barijere koje onemogućavaju osobu da ravnopravno učestvuje u svim sferama društva. U zakonu smo precizirali šta spada u dugoročne smetnje. Cilj je da se utvrdi status lica sa invaliditetom, kao i stepen podrške potreban za samostalan život i ravnopravno uključivanje u društvo. Osoba sa invaliditetom moći će da ostvari prava u svim resorima, bez potrebe da ponovo prolazi kroz proces vještačenja – kazala je Simović Zvicer, dodajući da će Zavod imati sjedište u Podgorici, ali i područne jedinice širom Crne Gore.

U okviru info dana govorila je i Silke Holander iz UNDP, naglašavajući značaj zakona kao važnog dostignuća.

– Ministarstvo socijalnog staranja i demografije i UNDP, uz finansijsku podršku Evropske unije i u saradnji sa brojnim partnerima, uložili su mnogo truda u izradu ovog zakona. Ovaj predani rad sada daje konkretne rezultate, a mi se okupljamo u novim podsticajnim okolnostima. Reforma predstavlja značajan korak ka uspostavljanju pravednijeg, jednostavnijeg i humanijeg sistema za više od 60 hiljada osoba sa invaliditetom u Crnoj Gori. Suština promjena ogleda se u razumijevanju invaliditeta ne kao ličnog ograničenja, već kao posljedice prepreka u društvu i prepoznavanju zajedničke odgovornosti za njihovo uklanjanje. Naravno, usvajanje zakona je samo početak; prava provjera će uslijediti kroz fazu implementacije i saradnju institucija, stručne javnosti i organizacija OSI – istakla je Holander.