Za sve zaljubljenike u astronomiju i prirodne fenomene, 12. avgust 2026. godine donosi poseban događaj – djelimično pomračenje Sunca koje će biti vidljivo iz gotovo cijele Evrope, uključujući i Crnu Goru. Iako nećemo imati priliku da svjedočimo spektakularnom totalnom pomračenju koje će biti vidljivo iz dijelova Islanda, Španije i Afrike, i djelimična verzija ovog nebeskog fenomena biće dovoljno impresivna da okrene poglede ka nebu.

Šta je zapravo pomračenje Sunca?

Pomračenje Sunca se dešava kada se Mjesec nađe između Zemlje i Sunca, djelimično ili potpuno zaklanjajući Sunčev disk. U slučaju totalnog pomračenja, dan na kratko prelazi u noć. Međutim, iz Crne Gore će ovaj događaj biti vidljiv samo kao djelimično pomračenje, što znači da će Mjesec prekriti manji dio Sunca.

Koliko će biti vidljivo iz Crne Gore?

Prema podacima sa sajta timeanddate.com, pomračenje će u Crnoj Gori biti vidljivo tokom ranih popodnevnih časova. Maksimalna pokrivenost Sunčevog diska iznosiće između 19  odsto i 25  odsto, u zavisnosti od lokacije:

• Podgorica: oko 19  odsto zaklonjenog Sunca
• Nikšić: približno 23  odsto
• Pljevlja: do 24  odsto
• Bar i Ulcinj: oko 18–20  odsto

Pomračenje će trajati nešto više od dva sata, sa maksimumom očekivanim oko 13:30 sati po lokalnom vremenu.

Kako bezbjedno posmatrati pomračenje?

Važno je naglasiti da direktno posmatranje Sunca – čak i tokom djelimičnog pomračenja – može izazvati trajna oštećenja vida. Građani koji žele da posmatraju ovaj fenomen trebalo bi da koriste specijalne zaštitne naočare sa odgovarajućim ISO certifikatom. Alternativno, moguće je posmatrati pomračenje indirektno, pomoću projekcije kroz rupicu na papiru ili drugog bezbjednog optičkog sredstva.

Rijedak događaj za naše prostore

Ovo je prvo značajnije pomračenje Sunca koje će biti vidljivo iz Crne Gore još od 2015. godine. Iako neće biti spektakularno kao totalna pomračenja, ipak predstavlja rijedak astronomski događaj vrijedan pažnje. Sljedeće slično pomračenje desiće se već 2. avgusta 2027. godine, ali ni tada pokrivenost Sunca iz Crne Gore neće premašiti 25  odsto.

Poruka astronomima i građanima

Astronomska društva i škole širom Crne Gore već planiraju edukativne aktivnosti povodom pomračenja, kako bi podstakli interesovanje za astronomiju kod mladih. Biće to prilika da se na popularan i bezbjedan način nauči više o kretanju nebeskih tijela, kosmosu, i samoj ulozi Mjeseca i Sunca u svakodnevnom životu.

Iako djelimično, pomračenje Sunca 12. avgusta 2026. godine biće vrijedan podsjetnik na snagu i ljepotu prirodnih fenomena. Nebo iznad Crne Gore pružiće tog dana nesvakidašnji prizor – dovoljan da zastanemo, pogledamo u visine, i ponovo se zapitamo o tajnama svemira.