Prostorno-urbanistički plan (PUP) Glavnog grada Podgorice nije usvojen ni mjesec i po nakon roka koji je za to najavila Vlada – do kraja prošle godine. Takođe, još uvijek nije odgovoreno na više od 300 primjedbi koje su građani, stručna udruženja i nevladine organizacije podnijeli tokom javne rasprave.

Početak gradnje projekta “Velje brdo” planiran je za kraj 2025. godine, a prva useljenja do 2026. Vlada Crne Gore je 14. decembra 2024. saopštila da će PUP Glavnog grada biti usvojen do kraja godine.

Mjesec i po ranije, 25. oktobra 2024, ministar prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine Slaven Radunović izjavio je da je projekat “Velje brdo” jedan od najvažnijih kojima se bavi crnogorska Vlada. Tada je saopštio da je tog dana formirano državno koordinaciono tijelo za realizaciju projekta.

“Ono će pratiti realizaciju projekta, osigurati da državne službe djeluju sinhronizovano i da se što prije dođe do rješenja koja smo obećali građanima“, rekao je Radunović, dodajući da se usvajanje PUP-a očekuje najkasnije do kraja godine.

Uprkos tim najavama, PUP do danas nije usvojen, a proces donošenja plana prate brojne kontroverze. Javna rasprava o izmjenama i dopunama PUP-a Podgorice trajala je od 2. do 20. decembra 2024, ali je zbog neadekvatnog prostora za održavanje bila blokirana dva puta od strane nezadovoljnih građana, stručnih udruženja i nevladinih organizacija. Ministarstvo urbanizma je potom odlučilo da ne održi centralnu javnu raspravu. Ipak, pristiglo je preko 300 prigovora na izmjene i dopune PUP-a Podgorice.

Nevladine organizacije i građani su, pored projekta “Velje brdo”, problematizovali i urbanizaciju zelenih površina, dodatnu betonizaciju Podgorice te ucrtavanje objekata investitorima, uključujući i lokacije na Marezi.

Posljednjeg dana rasprave, Strukovna komora arhitekata Inženjerske komore Crne Gore, koja broji oko 650 članova, predložila je da se izrada izmjena i dopuna PUP-a zaustavi. U dokumentu koji su potpisali predstavnici Komore navedeno je da nacrt plana nije usklađen sa Prostornim planom Crne Gore ni Zakonom o planiranju prostora i izgradnji objekata.

“Planski dokument ne donosi nikakvo poboljšanje u odnosu na Prostorni plan Podgorice do 2025. godine, već se nastavlja praksa lošeg planiranja, čiji su rezultati vidljivi na svakom koraku“, saopštili su iz Komore.

Na prigovore građana nadležni su ostali gluhi – do sredine februara na njih nije odgovoreno, iako su najprije Radunović, a potom i Vlada, saopštili da će PUP biti završen do 31. decembra. Ni do danas nema konkretnih informacija o njegovom usvajanju.

Nacrt PUP-a nisu problematizovali samo građani, stručna udruženja i civilni sektor – prije nekoliko dana to je učinio i gradonačelnik Glavnog grada, Saša Mujović. On je zatražio smanjenje gabarita i spratnosti novih objekata, kao i smanjenje izgrađenosti na parcelama.

Dana 13. februara uputio je inicijativu Ministarstvu prostornog planiranja, uz set zahtjeva za povećanje broja sportskih, rekreativnih i zelenih površina.

“Vizija naše gradske administracije je održiv razvoj Podgorice, uz ravnotežu gustine naseljenosti po hektaru i fokus na kvalitet života i komfor svakog građanina, nasuprot dosadašnjoj isključivo komercijalnoj viziji razvoja. Građani Podgorice zaslužuju da kvalitet njihovog života bude na istom nivou kao u najrazvijenijim evropskim metropolama”, saopštio je Mujović.

Postavlja se pitanje – gdje je zapelo? Bez izmjena i dopuna PUP-a Podgorice nema ni projekta “Velje brdo”, za koji je budžetom za ovu godinu predviđeno 10 miliona eura.

Ipak, iako nema ni PUP-a ni projekta, Udruženje podstanara tvrdi da već postoje pozivi za sklapanje ugovora, na osnovu kojih će oni koji su se prijavili za stanove uskoro morati da plaćaju rate – iako njihovih novih domova još nema ni na vidiku.

Prije desetak dana, iz Udruženja su saopštili da su duboko zabrinuti zbog, kako navode, netransparentnosti i diskriminatornih aspekata u vezi sa projektom stanogradnje na Veljem brdu.

Taj projekat, koji je predstavljen kao “crnogorski san” za podstanare, sada pokazuje ozbiljne nedostatke u dostupnosti informacija i pravednosti prema građanima, ocijenili su iz Udruženja.

“Proces prijava i dalje ostaje obavijen velom tajnosti, a do danas ne postoje zvanične informacije za javnost o broju prijavljenih građana. Prema saznanjima Udruženja podstanara, prijavljeni građani su počeli da dobijaju pozive za sklapanje ugovora, na osnovu kojih će biti u obavezi da ubrzo plaćaju rate za stanove koji još uvijek ne postoje. Istovremeno, nema usvojenog urbanističkog plana za projekat, a nisu jasno definisani ni uslovi niti garancije za građane koji bi se upustili u ovu finansijsku obavezu.

Postavljamo ozbiljna pitanja: Da li imamo povjerenje da plaćamo nešto neizvjesno? Da li imamo toliko povjerenja u ovakve državne projekte bez ikakve transparentnosti, gdje se sve odvija daleko od očiju javnosti, a riječ je o državnom projektu vrijednom preko tri milijarde eura?”, saopštili su tada iz Udruženja podstanara.