Petnaest godina nakon što su donesena rješenja o uklanjanju štalskih objekata zbog planirane izgradnje obilaznice oko Žabljaka, spor između Opštine i vlasnika objekata prerastao je u ozbiljan pravni i društveni problem. Građani tvrde da lokalna uprava pokušava da sruši objekte pozivajući se na akte čija je zakonitost godinama osporavana, dok se na njihove žalbe i prigovore ne odgovara.

Uprkos sudskim odlukama koje su ukazivale na proceduralne propuste i spornu primjenu propisa, rušenja se nastavljaju, zbog čega vlasnici objekata upozoravaju da su suočeni sa kršenjem zakona, ugrožavanjem imovine i egzistencije, te potpunim ignorisanjem njihovih građanskih prava.

Više građana kojima su donijeta rješenja o izvršenju, a kojima se nalaže rušenje štalskih objekata, obratilo se Portalu ETV. Tvrde da im Opština ugrožava prava, da se ne odgovara na njihove prigovore i žalbe, dok im se prijeti rušenjem objekata. Pozivaju se na brojne nezakonitosti za koje smatraju da su počinjene u postupku i zahtijevaju da Opština poštuje zakone i pravne norme i ne ugrožava njihova građanska prava.

Brojni štalski objekti su već uklonjeni, a građani tvrde da su im uskraćena prava i da se zakon ne poštuje.

Rješenja stara 15 godina i obilaznica koja nikada nije ugrozila većinu objekata

Kako navode, procedura oko rušenja štalskih objekata pokrenuta je 2011. godine, kada su donijeta rješenja o njihovom uklanjanju, jer je tada bila planirana izgradnja obilaznice oko Žabljaka. Upravo je planirana izgradnja obilaznice predstavljala pravni osnov za donošenje tih rješenja.

Međutim, građani ističu da oko 80 odsto tih objekata nije predstavljalo prepreku za izgradnju obilaznice, zbog čega su i ostali na svojim lokacijama.

Upravni sud ukazao na propuste

Posebno ukazuju na slučaj jednog od vlasnika koji je pokrenuo upravni spor i uspio da poništi rješenje koje se odnosilo na njegov objekat.

Upravni sud je tada utvrdio da su povrijeđena pravila postupka jer vlasnicima nije bilo omogućeno da učestvuju u postupku. Takođe je ukazano da nije jasno zbog čega je naloženo uklanjanje objekta na parceli na kojoj nije bila predviđena izgradnja obilaznice. Građani smatraju da takav stav Upravnog suda ukazuje na suštinske manjkavosti svih rješenja donesenih u tom periodu.

Navodi se i da su pojedine porodice izjavile žalbe na rješenja iz 2011. godine, ali da do danas nijesu dobile odluke po tim žalbama.

Bez odgovora na žalbe i prigovore

Dalje ističu da je Opština 2023. godine uputila obavještenja o uklanjanju objekata, na koja su građani podnosili prigovore, ukazujući, između ostalog, na brojne nezakonitosti i proceduralne nedostatke.

Tvrde da su na taj način pokušali da zaštite ne samo svoja prava, već i prava drugih vlasnika objekata.

Dogovor sa poljoprivrednicima ostao mrtvo slovo na papiru

Kako navode, nakon što nije došlo do rušenja objekata, predsjednik Opštine Žabljak organizovao je sastanak sa predstavnicima poljoprivrednika.

Prema njihovim riječima, na tom sastanku postignut je dogovor da se objekti uklone, ali tek nakon što Opština obezbijedi nove lokacije, pristupne puteve, vodu i drugu neophodnu infrastrukturu.

Međutim, građani tvrde da je u zapisnik sa sastanka unijeto više stavki koje nijesu bile predmet dogovora, te da su na takav zapisnik dostavili pisana izjašnjenja, na koja nikada nijesu dobili odgovor.

Nova obavještenja, stari problemi

Umjesto realizacije dogovora, tvrde da je Opština tokom 2024. godine ponovo dostavila obavještenja o rušenju objekata, pozivajući se na Zakon o planiranju prostora i izgradnji objekata iz 2017. godine, koji nije bio na snazi u vrijeme donošenja prvobitnih rješenja iz 2011. godine.

Na ta obavještenja upućeni su prigovori, za koje tvrde da postoje dokazi, ali odgovori nijesu dostavljeni. Nakon petnaestak dana, predstavnici Opštine izašli su na teren sa namjerom da započnu rušenje objekata na osnovu ranije dostavljenih obavještenja, za koja su nadležni tvrdili da su izvršne isprave, iako to nisu.

Građani navode da su ih na to upozorili na licu mjesta, ali da od rušenja nijesu odustali sve dok jedna od porodica nije podnijela krivičnu prijavu Stanici policije u Žabljaku, nakon čega je postupak rušenja obustavljen.

Ponovni pokušaj rušenja uprkos neriješenim pravnim pitanjima

Dodaju da su potom bili bez novih pokušaja rušenja sve do ove godine, kada su prvi put donijeta rješenja o izvršenju, kojima je naloženo uklanjanje objekata do 15. juna 2026. godine.

Na ta rješenja su izjavljene žalbe.

Građani tvrde da su svih ovih godina ukazivali da se rušenje ne može sprovoditi na osnovu rješenja iz 2011. godine, te da su i sami predstavnici Opštine na terenu, prema njihovim tvrdnjama, priznavali mogućnost da su ta rješenja nezakonita, ali da nijesu željeli da pokreću nove postupke.

Uprkos tome, navode da je 15. juna 2026. godine ponovo pokušano rušenje objekata.

Zaobilaženje novih postupaka i prava na žalbu

Građani ističu da je Upravni sud već ukazao da su rješenja iz 2011. godine bila zasnovana na odluci koja se odnosila na izgradnju obilaznice i da se ta odluka nije mogla automatski primjenjivati na druge objekte koji se nijesu nalazili na parcelama predviđenim za izgradnju, uz postojanje proceduralnih manjkavosti.

Smatraju da su nadležni, uprkos tome, nastavili sa rušenjem bez sprovođenja novih postupaka i bez omogućavanja vlasnicima da iskoriste pravo na žalbu i druga zakonom garantovana procesna prava.

Ulaganja uništena, stoka bez skloništa

Ukazuju i da su u porušene objekte uložili značajna novčana sredstva, te da je sve to „preko noći“ uništeno. Navode da rješenje problema nikada nije traženo i da to, prema njihovim tvrdnjama, Opštini nije bio prioritet, već isključivo uklanjanje objekata, o čemu svjedoče dešavanja od 15.06.2026. godine. Ističu da izvršenje rješenja od prije 15 godina nije imalo svrhu osim nanošenja štete građanima.

Kao primjer navode vlasnika koji je ranije dobio upravni spor i legalizovao svoj objekat, a koji bi, kako tvrde, bio srušen da na licu mjesta nije pokazao odgovarajuću dokumentaciju.

Građani navode da je nakon uklanjanja pojedinih objekata dolazilo i do problema sa smještajem stoke, jer životinje nijesu imale adekvatne objekte za sklanjanje.

Takođe tvrde da su pojedini vlasnici, pod pritiskom najava rušenja, sami uklanjali djelove objekata kako bi izbjegli troškove rušenja, nakon čega nijesu imali gdje da smjeste životinje.

Šut oko obilaznice kao dodatni pritisak

Navode i da je kao rezultat neuspjelog pokušaja rušenja tokom 2023. i 2024. godine uz trasu obilaznice odlagan šut i drugi materijal, kako bi, prema njihovim tvrdnjama, bio otežan ili onemogućen pristup štalama i dopremanje sijena potrebnog za ishranu stoke.

Traže obustavu rušenja

Na kraju ističu da su svi sporni objekti izgrađeni prije više decenija, na osnovu tada važećih odluka Opštine, te da je ono što je eventualno predstavljalo smetnju za izgradnju obilaznice odavno uklonjeno.

Zbog svega navedenog, od nadležnih traže da preispitaju postupke koji su vođeni i da obustave dalja rušenja do okončanja svih pravnih procedura, kao i da preduzmu odgovarajuće pravne radnje protiv odgovornih, uz stav da je bespredmetna svaka dalja komunikacija sa Opštinom po ovom pitanju nakon što su objekti porušeni, a da prethodno nijesu obezbijeđene lokacije i alternative.