Sindikat medija Crne Gore (SMCG) pozdravlja činjenicu da Evropska komisija u posljednjem izvještaju o Crnoj Gori ponovo naglašava nedostatak socijalnog dijaloga i loše uslove rada u medijima kao značajne probleme u sektoru.

Kako izvještaj navodi, medijska industrija, pored bankarskog sektora, jedna je od najznačajnijih grana koje još nemaju granski kolektivni ugovor, odnosno tu vrstu dodatne zaštite za zaposlene.

– Sektorski kolektivni ugovor još nije potpisan, što otežava radnicima u medijskoj industriji ostvarivanje radnih prava pod jednakim uslovima kao i radnicima u drugim sektorima. Plate novinara i dalje su ispod nacionalnog prosjeka – navodi se u izvještaju, saopšteno je iz Sindikata medija.

Kako ističu, Izvještaj bilježi i zabrinjavajući primjer koji su predstavnici sindikata u Radio-televiziji Crne Gore iznijeli u javnost: u njemu se pominju slučajevi pritisaka uprave, diskriminacije sindikalno aktivnih radnika i odlaganja kolektivnog pregovaranja.

Posebno je, kažu iz Sindikata, ohrabrujuće to što je izvještaj prepoznao napore nacionalnog Sindikata u medijima i profesionalnih organizacija u oblasti unapređenja socio-ekonomskih uslova, profesionalnih standarda i bezbjednosti medijskih radnika.

Iako je, dodaju, Evropska komisija medijskim reformama dala ocjenu da je Crna Gora „umjereno spremna u oblasti slobode izražavanja, uz određeni napredak u sprovođenju reformi”, u izvještaju su istaknuti ozbiljni izazovi.

– Kao centralna briga s pravom se naglašava izostanak izbora preostala dva člana Savjeta Agencije za audiovizuelne medijske usluge (AMU), koji od decembra 2024. godine ne odlučuje u punom sastavu – kazali su.

Oni su podsjetili da Skupština Crne Gore, ni nakon tri objavljena poziva za izbor preostalih članova Savjeta, nije sprovela izbor, te da je u toku četvrti poziv. Kako se navodi u izvještaju, to ometa punu primjenu zakonodavnog okvira i može imati implikacije na Poglavlje 10.

– Crna Gora mora hitno imenovati preostale članove Savjeta AMU – jasna je poruka Evropske komisije.

Pored toga, Evropska komisija naglašava da, ukoliko bude potrebe za izmjenama zakonskih rješenja u ovom dijelu, one moraju biti sprovedene uz konsultacije sa svim relevantnim akterima i ne smiju „narušiti dosadašnji napredak, posebno kada je riječ o očuvanju političke nezavisnosti javnog servisa RTCG i AMU, uključujući zaštitu njihove uređivačke, institucionalne i finansijske nezavisnosti od bilo kakvog oblika neprimjerenog uticaja“.

– U izvještaju se podsjeća da je i dalje u toku sudski postupak kojim se osporava zakonitost imenovanja generalnog direktora RTCG, što nastavlja da otvara pitanja o nedostatku transparentnosti i mogućem kršenju zakonskih procedura – kazali su.

Takođe, kako dodaju, pominje se postupak protiv članova Savjeta RTCG zbog zloupotrebe službenog položaja tokom izbora generalnog direktora, koji je nedavno okončan osuđujućom presudom u prvostepenom postupku.

– Iako se u izvještaju pohvaljuje ažurnost institucija u rješavanju novih slučajeva napada, i ove godine ponavlja se da se „bilježe slučajevi oštrih verbalnih napada na medije i predstavnike civilnog društva od strane javnih funkcionera i političkih partija, uključujući i visoke zvaničnike iz sektora bezbjednosti i odbrane“. SMCG već duže vrijeme ukazuje na nedostatak razumijevanja nosilaca političke moći o ulozi medija u jednom demokratskom društvu – navode iz Sindikata.

Takođe, u izvještaju se preporučuje da se nacionalno zakonodavstvo usaglasi sa Evropskim zakonom o slobodi medija (European Media Freedom Act), kao i sa Aktom o digitalnim uslugama (Digital Services Act), Aktom o digitalnim tržištima (Digital Markets Act) i Zakonom o vještačkoj inteligenciji (Artificial Intelligence Act). Ministarstvo kulture i medija nedavno je formiralo Radnu grupu za implementaciju Evropskog zakona o slobodi medija i Akta o digitalnim uslugama u crnogorsko zakonodavstvo, čiji je Sindikat medija Crne Gore član.