Grupa nevladinih organizacija i medijskih udruženja izrazila je ozbiljnu zabrinutost zbog, kako navode, nepravilnosti u procesu izbora novih članova Savjeta Radio-televizije Crne Gore (RTCG), tvrdeći da dokumentacija pojedinih kandidata i organizacija koje su ih podržale ne ispunjava zakonske uslove.

U zajedničkom saopštenju koje su potpisali predstavnici Media centra, Instituta za medije Crne Gore (IMCG), Centra za građansko obrazovanje (CGO), Centra za istraživačko novinarstvo (CIN-CG), Akcije za ljudska prava, NVO 35mm, Bijelopoljskog demokratskog centra, CEDEM-a, CRNVO-a, Sindikata medija Crne Gore i više drugih organizacija, navodi se da su se sumnje u ispravnost dokumentacije nevladinih organizacija koje su predložile Veselina Drljevića za člana Savjeta RTCG pokazale opravdanim.

Potpisnici saopštenja smatraju da se time potvrđuje da su političke partije koje vrše vlast odlučile da, kako tvrde, suprotno zakonu i njegovom duhu izaberu svoje kandidate za Savjet RTCG.

Sporna podrška Udruženja „Kapetanovo jezero“

Kao prvi primjer navode nevladinu organizaciju Udruženje za zaštitu i očuvanje prirode Kapetanovo jezero, koja je dala podršku kandidaturi Veselina Drljevića.

Prema podacima iz stare Evidencije aktivnih nevladinih organizacija Ministarstva javne uprave od 25. marta 2021. godine, ova organizacija registrovana je 30. septembra 2010. godine pod brojem 5261, sa sjedištem u Kolašinu, dok je kao ovlašćeno lice bio naveden Labud Minić.

Međutim, potpisnici saopštenja tvrde da u aktuelnom registru Ministarstva regionalno-investicionog razvoja i saradnje sa nevladinim organizacijama ne postoji organizacija pod tim nazivom. Navode da se pretragom registracionog broja 5261 može utvrditi da su tokom 2021. godine promijenjeni statut, adresa, naziv i ovlašćeno lice organizacije.

Prema njihovim navodima, novi naziv organizacije je „Udruženje za informativnu i izdavačku djelatnost Radio Svetigora“, dok je ovlašćeno lice Dalibor Milaković.

Dodaju da se ista organizacija pojavljuje kao osnivač Radija Svetigora u registru Agencije za audiovizuelne medijske usluge, te da su u rješenju o prenosu odobrenja evidentirane promjene naziva, sjedišta i ovlašćenog lica.

Pitanje djelovanja organizacija u oblasti medija

Nevladine organizacije koje su potpisale saopštenje navode da se među podržavaocima kandidature Veselina Drljevića nalaze organizacije za koje nije poznato da imaju aktivnosti u oblasti medija.

Kao primjer navode Centar za kulturu i obrazovanje, za koji, kako tvrde, nijesu dostupni finansijski izvještaji za posljednje tri godine.

Ukazuju i da je na istoj adresi registrovana organizacija Očuvajmo demokratske vrijednosti, za koju je, prema njihovim riječima, posljednji javno dostupan izvještaj iz 2018. godine, dok nema podataka o aktivnostima u oblasti medija.

Takođe navode da nije poznata veza između NVO Centar za ruralni razvoj Crne Gore i oblasti medija, kao ni povezanost organizacije Akademija fudbala pro – škola fudbala sa medijskim djelatnostima.

Posebno ističu da je, prema podacima dostupnim na internetu, Akademija fudbala pro – škola fudbala tokom 2023. godine ostvarila prihod od 1.217 eura, što je, kako navode, znatno manje od zakonski propisanog minimuma od 3.000 eura.

Slične primjedbe iznose i na račun NVO Udruženje književnika. Prema njihovim navodima, riječ je o organizaciji čiji je primarni fokus kultura, dok nijesu poznate aktivnosti iz oblasti medija koje su morale biti finansirane sa najmanje 2.000 eura godišnje u periodu od 2023. do 2025. godine kako bi organizacija mogla predložiti kandidata za Savjet RTCG u toj kategoriji.

Sumnje u ispunjavanje uslova novinarskih udruženja

Potpisnici saopštenja tvrde da ni dva novinarska udruženja koja su podržala Veselina Drljevića nemaju dostupne finansijske izvještaje za posljednje tri godine, zbog čega dovode u pitanje ispunjavanje zakonskog uslova o godišnjem budžetu većem od 3.000 eura.

Među njima navode Udruženje novinara Cetinja, kojim rukovodi Nikola Vujanović, zaposlen u RTCG-u.

Ističu da je u RTCG-u zaposlen i jedan njegov sin, dok je drugi sin trenutno pripravnik u javnom servisu.

Prema podacima koje su iznijeli, prihodi Udruženja novinara Cetinja tokom 2023. godine iznosili su 1.900 eura, što je, kako navode, manje od zakonom propisanog minimuma potrebnog za predlaganje kandidata za člana Savjeta RTCG.

Kada je riječ o Društvu crnogorskih novinara, navode da je njegov osnivač i prvi predsjednik Dragan Mitov Đurović, koji obavlja funkciju generalnog sekretara SUBNOR-a, dok je aktuelni predsjednik Čedo Vukotić.

Za ovu organizaciju, kako tvrde, nijesu dostupni finansijski izvještaji za posljednje tri godine, a jedan od njenih predstavnika takođe je zaposlen u RTCG-u.

Potpisnici saopštenja navode da javno dostupnih finansijskih izvještaja za posljednje tri godine nema ni za Asocijaciju sportskih novinara Jugoistočne Evrope u borbi protiv dopinga.

Dovedena u pitanje i kandidatura Amara Škrijelja

Nevladine organizacije koje su potpisale saopštenje navode da postoje sumnje i u validnost dokumentacije kandidata Amara Škrijelja.

Prema podacima koje su pronašli na platformi Company Wall, NVO Fabrika mladih, koja je podržala kandidaturu Škrijelja, tokom 2023. godine ostvarila je prihod od svega sedam eura.

Potpisnici smatraju da je i taj iznos ispod zakonski propisanog minimuma od 3.000 eura godišnjeg budžeta.

Optužbe na račun skupštinske službe

Na osnovu podataka prikupljenih iz javno dostupnih izvora i internet baza podataka, potpisnici saopštenja navode da su uvjereni da skupštinska služba nije pravilno ocijenila ispunjenost zakonskih uslova i dokumentaciju kandidata za članove Savjeta RTCG.

Podsjećaju da član 26 Zakona o RTCG propisuje da nevladina organizacija može biti predlagač kandidata za člana Savjeta samo ukoliko se najmanje tri godine kontinuirano bavi odgovarajućom oblašću, ukoliko je u prethodne tri godine imala godišnji budžet za te aktivnosti od najmanje 3.000 eura, te ukoliko je tokom najmanje jedne kalendarske godine za te aktivnosti potrošila najmanje 2.000 eura.

Poziv Administrativnom odboru

Potpisnici saopštenja poručuju da dostupni podaci predstavljaju dovoljan razlog da Administrativni odbor Skupštine Crne Gore kompletnu dokumentaciju svih kandidata učini javno dostupnom već na sjednici na kojoj je planirano njihovo saslušanje.

Smatraju da ne postoji nijedan razlog u javnom interesu zbog kojeg bi dokumentacija ostala nedostupna javnosti, te da bi njeno objavljivanje otklonilo sve sumnje prije okončanja procesa izbora novih članova Savjeta RTCG.

Dodaju da bi bilo mnogo bolje da se sve eventualne nedoumice razriješe prije izbora članova Savjeta nego da se kasnije utvrđuje eventualna krivična odgovornost svih koji su učestvovali u, kako navode, nezakonitom procesu.

Najavljeno obraćanje institucijama Evropske unije

Nevladine organizacije upozoravaju da bi insistiranje vlasti na predloženim kandidatima predstavljalo otvoreno obesmišljavanje procesa izrade medijskih zakona, koji je trajao duže od tri godine, kao i narušavanje principa vladavine prava.

Ističu da su zakonski kriterijumi uspostavljeni kako bi samo aktivne organizacije iz oblasti ljudskih prava i medija mogle da predlažu kandidate za Savjet RTCG, te kako bi u tom tijelu sjedjeli ljudi otporni na političke i druge uticaje.

Podsjećaju da je usvajanje seta medijskih zakona bilo jedan od uslova za dobijanje pozitivnog Izvještaja o procjeni ispunjenosti privremenih mjerila (IBAR), zbog čega najavljuju da će o, kako tvrde, kršenju zakona i nastavku političkog uticaja na RTCG obavijestiti institucije Evropske unije.

Od evropskih institucija očekuju da svojim djelovanjem zaustave, kako navode, još jednu manipulaciju vlasti ili da takvo postupanje na neki drugi način sankcionišu.

Saopštenje su potpisali: Goran Đurović (Media centar), Olivera Nikolić (Institut za medije Crne Gore), Daliborka Uljarević (Centar za građansko obrazovanje), Milka Tadić Mijović (Centar za istraživačko novinarstvo), Tea Gorjanc Prelević (Akcija za ljudska prava), Darko Ivanović (NVO 35mm), Zdravko Janjušević (Bijelopoljski demokratski centar), Nataša Nelević (NOVA – Centar za feminističku kulturu), Zorana Marković (CRNVO), Nevenka Vuksanović (CEDEM), Muamera Muslić (NVO Đakomo Adriatic), Boris Nedović (NVU Centar sjevera), Marina Vujačić (Udruženje mladih sa hendikepom), Nataša Međedović (SOS telefon za žene i djecu žrtve nasilja Nikšić), Radomir Kračković (Sindikat medija Crne Gore) i Aida Perović (NVO Prima).