Odluka budvanske vlasti da subvencioniše otplatu stambenih kredita sa 300 eura mjesečno tokom deset godina izazvala je oštre reakcije opozicionih partija. Oni ocjenjuju da su uslovi javnog poziva diskriminatorski i tvrde da su prilagođeni građevinskom lobiju i pojedincima bliskim aktuelnoj vlasti.

Iz Kabineta predsjednika Opštine Nikole Jovanovića nijesu odgovorili na optužbe opozicije.

Javni poziv raspisao je Sekretarijat za društvene djelatnosti, čime je lokalna vlast ispunila izborno obećanje neformalne koalicije „Budva naš grad“, Demokratske partije socijalista i Evropskog saveza.

Posebnu pažnju javnosti izazvali su kriterijumi za ostvarivanje prava na subvenciju. Prema javnom pozivu, mogu da konkurišu bračni parovi ukoliko jedan od supružnika iz bračne ili vanbračne zajednice nije stariji od 40 godina, kao i samohrani roditelj ili pojedinac koji na dan objavljivanja poziva nije stariji od 40 godina.

Predviđeno je i da kandidat mora biti crnogorski državljanin sa prebivalištem na teritoriji opštine Budva najmanje tri godine u kontinuitetu, odnosno strani državljanin sa odobrenim stalnim boravkom u trajanju od najmanje deset godina u kontinuitetu.

Sporan je i kriterijum prema kojem pravo na subvenciju imaju samo građani kojima je komercijalna banka u godini objavljivanja javnog poziva ili godini koja joj prethodi odobrila stambeni kredit za kupovinu ili izgradnju stambenog objekta.

Lider „Pokreta za grad“ i odbornik te grupe građana Đorđe Zenović smatra da posljednja odluka predstavlja još jedan primjer problema koji, kako tvrdi, prate krupnije odluke budvanske vlasti.

– Očigledno je da skoro svaka krupnija i važnija odluka koju vlast u Budvi donese sadrži procesne ili suštinske nedostatke – kazao je Zenović za „Vijesti“.

On podsjeća da su pojedine odluke već predmet preispitivanja pred nadležnim institucijama, uključujući Ustavni sud, navodeći kao primjere zonsko parkiranje, montažne garaže, Grđevicu, kupovinu JRB-a i Program privremenih objekata, a sada, kako kaže, i subvencionisanje stambenih kredita.

Zenović navodi da su mu se građani obraćali sa pitanjem zbog čega neko ko je stambeni kredit uzeo 2023. ili 2024. godine, a ispunjava sve ostale kriterijume, ne može prijaviti za subvenciju.

– Za mene je jasno da se radi o negativnoj diskriminaciji jer ovo pitanje nije uređeno članom 2a Zakona o zabrani diskriminacije koji propisuje slučajeve koji se ne smatraju diskriminacijom – rekao je on.

Prema njegovoj ocjeni, riječ je istovremeno o pravnom pitanju koje se odnosi na zaštitu osnovnih ljudskih prava. Očekuje da o tome svoj stav daju ombudsman, a potom i Ustavni sud.

Zenović problem vidi i sa logičke strane, jer se, kako smatra, postavlja pitanje da li je neko građanima prošle godine mogao najaviti da uzmu stambeni kredit upravo tada kako bi naredne godine mogli da dobiju subvenciju, dok bi svi ostali bili isključeni iz postupka.

– Time se svi ostali stavljaju u nepovoljan položaj, a suština bi trebalo da bude ta da se svima omoguće jednaki i ravnopravni uslovi – kazao je.

Ipak, dodaje da ovakav kriterijum nije specifičan samo za Budvu, navodeći da su ga ranije propisali i neki drugi gradovi, među kojima je Herceg Novi, zbog čega smatra da je budvanska odluka vjerovatno prepisana.

Oštre kritike stigle su i iz budvanskog odbora opozicione Nove srpske demokratije (NSD). Tamo smatraju da kombinacija populizma, građevinskog lobija i sumnjivog kapitala predstavlja jednu od najvećih prijetnji budućnosti Budve.

Iz NSD-a tvrde da je odluka Opštine skrojena prema interesima građevinskog lobija. Kao argument navode situaciju u Dubovici, gdje se, prema njihovim riječima, radovi izvode uprkos zabrani gradnje, dok komunalna inspekcija na to ne reaguje.

U toj partiji smatraju da upravo odluka o subvencijama pokazuje zbog čega se to, kako tvrde, dešava.

– Cilj ove odluke je da se ubrza prodaja stanova u Dubovici i obezbijedi sigurno tržište investitorima koji grade dok je zabrana gradnje na snazi uz podršku i/ili prećutnu saglasnost lokalne vlasti – naveli su iz NSD-a.

Prema njihovoj ocjeni, mjera bi bila drugačije koncipirana da je namjera zaista bila da se pomogne građanima, socijalno ugroženim kategorijama i porodicama koje su sa sjevera došle u Budvu.

Posebno problematičnim smatraju uslov da subvenciju mogu dobiti mlade porodice kojima je komercijalna banka u godini objavljivanja javnog poziva ili prethodnoj godini odobrila stambeni kredit za kupovinu ili izgradnju stambenog objekta.

U NSD-u tvrde da takav kriterijum ne usmjerava pomoć prema građanima kojima je najpotrebnija, već kupce direktno usmjerava ka novogradnji, čime se, kako navode, pogoduje investitorima.

– Zato ova odluka nije socijalna mjera, već mjera u interesu građevinskog lobija povezanog sa lokalnom vlašću – saopštili su iz te partije.

Oni procjenjuju da će jedini sigurni dobitnici biti investitori, kojima će se, kako tvrde, novcem iz budžeta olakšati prodaja stanova. Navode i da bi najmanje pola miliona eura godišnje novca građana Budve na taj način moglo biti usmjereno u korist građevinskog lobija koji, prema njihovim riječima, intenzivno gradi uprkos zabrani gradnje i upozorenjima građana.

Kritike zbog starosnog kriterijuma uputile su i budvanske Demokrate, koje smatraju da je lokalna vlast time uvela grubu i neprihvatljivu diskriminaciju po osnovu godina.

Iz te partije ukazuju da se mogu prijaviti samo oni koji na dan objavljivanja javnog poziva nijesu stariji od 40 godina.

– Svi građani stariji od 40 godina – bez obzira na to što nemaju stan, što imaju niske prihode, što godinama žive i rade u Budvi, što su samohrani roditelji ili što žive u teškim uslovima – automatski su isključeni – navode Demokrate.

Prema njihovoj ocjeni, takva politika ne predstavlja socijalnu mjeru, već diskriminaciju, posebno imajući u vidu da su cijene kvadrata u Budvi među najvišim u Crnoj Gori, dok veliki broj porodica živi kao podstanar ili u neuslovnim objektima.

– U opštini u kojoj su cijene kvadrata među najvišim u Crnoj Gori, u kojoj veliki broj porodica žive kao podstanari ili u neuslovnim objektima, lokalna vlast odlučuje da javni novac dijeli isključivo po godinama, a ne po stvarnoj potrebi – ocijenile su Demokrate.

Dodaju da se time građanima starijim od 40 godina šalje poruka da nijesu dovoljno vrijedni da im Opština pomogne u rješavanju stambenog pitanja.

Demokrate smatraju da subvencije za socijalno stanovanje moraju biti dostupne svim građanima koji ispunjavaju imovinske i socijalne uslove, a ne samo pripadnicima jedne starosne kategorije.

– Starost ne smije biti osnov da se nekome uskrati pravo na dostojanstven život – poručili su iz te partije.

Zbog toga pozivaju predsjednika Opštine i Sekretarijat za društvene djelatnosti da bez odlaganja izmijene uslove javnog poziva i ukinu starosnu granicu od 40 godina.

Ukoliko se to ne dogodi, Demokrate smatraju da će biti jasno da mjera nije osmišljena kao stvarna pomoć građanima, već kao selektivna politička gestikulacija.

Opozicione partije su saglasne da kriterijume javnog poziva treba mijenjati kako bi građani Budve imali jednake uslove za ostvarivanje prava na subvenciju.