Cijene zakupa u Evropi nastavljaju snažan rast, a Crna Gora se izdvaja kao jedno od najpogođenijih tržišta – sa skokom od 18,5 odsto u 2025. godini, odmah iza Turske, što dodatno pojačava pritisak na podstanare i tržište nekretnina.

Rast kirija u Evropi u 2025. godini dodatno je produbio problem dostupnosti stanovanja, a Crna Gora se našla na samom vrhu liste po rastu cijena zakupa, prema podacima koje je objavio Eurostat – zvanična statistička institucija Evropske unije (EU).

Prema tim podacima, kirije su u Crnoj Gori porasle čak 18,5 odsto, što predstavlja drugi najveći rast u Evropi – odmah iza Turske, gdje je zabilježen ekstreman skok od čak 78 odsto. Iza Crne Gore nalazi se Hrvatska sa 17,6 odsto, dok je susjedna Srbija imala znatno manji rast kirija u 2025. godini od 6,4 odsto, kao i Albanija sa 4,5 odsto.

U prosjeku, kirije su u Evropskoj uniji rasle znatno sporije – svega 3,1 odsto, što jasno pokazuje koliko tržište stanovanja u Crnoj Gori izlazi iz evropskog prosjeka.

Zašto kirije rastu – i zašto je Crna Gora u vrhu

Ključni razlog je jednostavan: potražnja raste brže od ponude.

Prema analitičarima, više faktora utiče na rast cijena zakupa, a među njima su visoke cijene stanova i skupi krediti, rastući troškovi finansiranja i održavanja nekretnina, ograničena nova gradnja i nedovoljna ponuda, rast interesovanja stranaca i digitalnih nomada, kao i turistički pritisak kroz kratkoročni najam i biznis „stan na dan“.

Upravo kombinacija ovih faktora čini Crnu Goru posebno osjetljivim tržištem. Stručnjaci ističu da su Crna Gora i Hrvatska među najatraktivnijim destinacijama za kratkoročni i dugoročni najam, što dodatno pojačava pritisak na cijene.

Stanovanje postaje luksuz

Problem nije samo u rastu kirija, već i u njihovom udjelu u prihodima građana.

Prosječno domaćinstvo u Evropskoj uniji troši oko 20 odsto prihoda na stanovanje, dok u nekim državama, poput Grčke, taj udio ide i do 35 odsto.

U Crnoj Gori, iako ne postoji precizan jedinstveni podatak, odnos plata i kirija – posebno u Podgorici i na primorju – ukazuje da je stanovanje za veliki broj građana već postalo ozbiljan finansijski teret.

Istočna Evropa i Balkan prednjače

Trend rasta kirija posebno je izražen na Balkanu i u Istočnoj Evropi.

Dok su pojedine zemlje poput Finske sa rastom od 1 odsto ili Njemačke sa 2,1 odsto imale minimalan rast, region bilježi daleko snažnije skokove.

Zanimljivo je da su izuzeci u regionu Kosovo sa 1 odsto i Sjeverna Makedonija sa 3,3 odsto, gdje je rast bio znatno umjereniji.