U trećem kvartalu ove godine, koji zbog turizma predstavlja ekonomski najaktivniji period, bruto domaći proizvod (BDP) Crne Gore zabilježio je rast od 3,1 odsto, pokazali su najnoviji podaci Monstata. Ovaj rezultat značajno je ispod očekivanja Vlade, koja je prošle godine u ekonomskim dokumentima najavljivala rast od 4,8 odsto, dok je u novom programu ekonomskih reformi procjena za cijelu 2025. godinu smanjena na 3,3 odsto.

Posebno je zabrinjavajuća situacija u sektoru roba i usluga, uključujući prihode od stranih turista. Za razliku od očekivanja, prihodi od turizma i izvoza nisu mogli da nadomjeste gubitak od uvoza, što je rijedak fenomen u crnogorskoj ekonomiji. Ukupan izvoz roba i usluga u ovom periodu iznosio je 1,37 milijardi eura, dok je uvoz dostigao 1,436 milijardi eura, što znači negativnu razliku od 66 miliona eura. Za poređenje, 2019. godine u istom periodu ostvaren je višak od 178 miliona eura.

Ovakav deficit se posljednji put bilježio tokom pandemijske 2020. godine, kao i u periodu globalne ekonomske krize od 2009. do 2012. godine. Centralna banka je ranije saopštila da su prihodi od turizma za devet mjeseci ove godine iznosili 1,32 milijarde eura, što predstavlja rast od 1,26 odsto u odnosu na isti period prethodne godine. Međutim, realna vrijednost tih prihoda je manja zbog inflacije: sektor restorani, kafići i usluge, koji čine najveći dio turizma, u septembru je zabilježio godišnju stopu inflacije od 9,6 odsto, dok je opšta godišnja inflacija iznosila 4,9 odsto.

I pored minimalnog rasta BDP-a tokom ljetnje sezone, ekonomski rast je podržan povećanom potrošnjom domaćinstava, koja uključuje troškove stanovnika, ali i stranaca sa boravkom. Za tri ljetnja mjeseca ta potrošnja iznosila je 1,67 milijardi eura, što je za 160 miliona ili 10,5 odsto više nego prethodne godine. Potrošnja države porasla je sa 332 na 350 miliona eura, što predstavlja rast od 5,4 odsto.

Bruto investicije su takođe zabilježile značajan rast, sa 503 na 584 miliona eura, što je povećanje od 81 milion ili 16 odsto. Ipak, sve ove pozitivne promjene nisu bile dovoljne da nadoknade manjak u trgovinskoj bilansi, dok turizam, koji je tradicionalno bio glavni izvor prihoda u ljetnjem periodu, nije uspio da ispuni svoju ulogu.