Evropska komisija razmatra mogućnost proširenja pravila o najopasnijim pesticidima, što bi moglo imati značajne posljedice po evropsko tržište hrane. Supstance koje su zbog zdravstvenih i ekoloških razloga zabranjene za upotrebu u Evropskoj uniji mogle bi biti obuhvaćene novim ograničenjima koja bi se odnosila i na hranu uvezenu iz zemalja izvan EU, piše ETV portal.

Analiza Zajedničkog istraživačkog centra (JRC) pokazuje da bi posljedice takve politike u velikoj mjeri zavisile od toga hoće li proizvođači iz trećih zemalja prilagoditi svoju proizvodnju evropskim zahtjevima. U najnepovoljnijem scenariju, ukoliko do prilagođavanja ne dođe, poljoprivredni uvoz u EU mogao bi biti smanjen čak 41 odsto.

Najveći udar, prema procjenama JRC-a, mogao bi se osjetiti na cijenama pojedinih proizvoda. Kafa bi u takvom scenariju mogla poskupjeti čak 332 odsto. Sojina sačma mogla bi biti skuplja 105 odsto, dok bi cijene citrusnog voća mogle porasti za 85 odsto.

Posljedice ne bi bile ograničene samo na proizvode koji se direktno uvoze. Skuplja stočna hrana mogla bi se odraziti i na evropsku proizvodnju mesa. JRC procjenjuje da bi proizvodnja svinjetine u EU mogla biti smanjena za 5,8 odsto, dok bi proizvodnja živinskog mesa mogla pasti za 5,4 odsto.

Ipak, analiza pokazuje da ishod ne mora biti toliko nepovoljan. Ukoliko proizvođači iz trećih zemalja uspiju da prilagode proizvodnju novim evropskim zahtjevima, pad poljoprivrednog uvoza mogao bi biti ograničen na približno osam odsto. U tom slučaju, kafa bi poskupjela oko šest odsto, citrusno voće 5,6 odsto, a sojina sačma oko dva odsto.

Još povoljniji rezultat moguć je u scenariju u kojem bi prilagođavanje proizvođača bilo gotovo potpuno. Tada bi uvoz mogao pasti svega 0,4 odsto, dok bi rast cijena ostao ispod jedan odsto.

Alternativni pesticidi povećavaju troškove proizvodnje

JRC je u okviru analize posebno razmatrao ograničenja povezana sa fungicidom ciprokonazolom. Prema studiji, postoje alternative za ovu supstancu, ali njihova upotreba ne bi prošla bez dodatnih troškova.

Primjena zamjenskih rješenja mogla bi povećati troškove proizvodnje između 20 i 40 odsto. To pokazuje da bi prilagođavanje evropskim pravilima za proizvođače izvan EU moglo zahtijevati značajna ulaganja, što bi se potencijalno moglo odraziti i na konačne cijene hrane.

Poseban problem predstavljaju proizvodi kod kojih bi Evropska unija teško mogla nadoknaditi eventualni manjak iz sopstvene proizvodnje. Među namirnicama koje bi bilo najteže zamijeniti domaćom proizvodnjom nalaze se smokve, bademi, lješnici i pasulj, prenosi ETV portal.

JRC upozorava da analiza nije konačna procjena uticaja

JRC istovremeno naglašava da njegova studija ne predstavlja potpunu procjenu uticaja kakva bi bila potrebna prije donošenja i uvođenja novih pravila.

Zbog toga bi, prije konačne odluke, Brisel trebalo da utvrdi nekoliko ključnih stvari: mogu li se proizvođači izvan EU praktično prilagoditi evropskim zahtjevima, koliki bi bili troškovi takvog prilagođavanja i iz kojih bi izvora Evropska unija mogla obezbijediti alternativne količine hrane ukoliko dio postojećeg uvoza bude ugrožen.

Upravo od odgovora na ta pitanja zavisi i stvarni efekat novih pravila. Ako se strani proizvođači prilagode, posljedice po uvoz i cijene mogle bi biti relativno ograničene. Međutim, ukoliko prilagođavanje izostane, analiza JRC-a upozorava na mogućnost znatnog pada uvoza i veoma velikog rasta cijena pojedinih proizvoda.

U takvom scenariju, najveći teret novih pravila mogli bi na kraju osjetiti evropski potrošači, ali i stočari, kojima bi skuplja stočna hrana dodatno povećala troškove proizvodnje.