83. Međunarodni filmski festival u Veneciji završen je velikim iznenađenjem. Zlatni lav za najbolji film pripao je danskoj drami „Nepoznata žena“ („Woman Unknown“ / „Kvinde ukendt“), ostvarenju rediteljke Maj el-Tuki, dok je Velika nagrada žirija otišla južnokorejskom filmu „Moguća ljubav“, autora Li Čang-donga.

Ovogodišnji festival održan je na venecijanskom Lidu, a u glavnoj takmičarskoj konkurenciji našao se veliki broj ostvarenja poznatih svjetskih autora. Ipak, među naslovima koji su prije festivala važili za favorite nije se posebno izdvajala „Nepoznata žena“, pa je odluka žirija predstavljala svojevrsno iznenađenje.

Posebnu pažnju privukla je i činjenica da je riječ o filmu koji je režirala žena, a koji je ujedno otvorio pitanja položaja žena, klasnih razlika i suočavanja sa posljedicama Drugog svjetskog rata.

„Nepoznata žena“ – priča o tajni iz ratne prošlosti

Radnja filma smještena je u Dansku neposredno nakon završetka Drugog svjetskog rata. Glavna junakinja Mari je mlada kućna pomoćnica koja planira da se uda za Kristijana, bogatog udovca kod kojeg radi.

Brak za nju predstavlja priliku da promijeni život i izađe iz skromnog društvenog položaja. Međutim, njenu budućnost ugrožava velika tajna iz ratnog perioda.

Kako se približava vjenčanje, prošlost počinje da se vraća, a Mari se suočava sa posljedicama odluka koje je donijela tokom rata.

Film kroz intimnu priču glavne junakinje govori o društvenim razlikama, položaju žena i načinu na koji su se žene u poslijeratnoj Danskoj suočavale sa osudama i očekivanjima društva.

„Nepoznata žena“ je dansko-švedsko-letonska koprodukcija, a scenario potpisuju Maj el-Tuki i Maren Luiz Kene.

Glavnu ulogu tumači danska glumica Matilda Arsel, koja je za svoju interpretaciju nagrađena Koppa Volpi priznanjem za najbolju glumicu.

Time je film osvojio dva od najznačajnijih priznanja ovogodišnje Mostre – Zlatnog lava za najbolji film i nagradu za najbolju žensku ulogu.

„Moguća ljubav“ osvojila Srebrnog lava

Velika nagrada žirija, odnosno Srebrni lav, pripala je filmu „Moguća ljubav“ južnokorejskog reditelja Li Čang-donga.

Ostvarenje prati živote dva bračna para čiji se putevi ukrštaju. Kroz njihove odnose film istražuje ljubav, brak, međuljudske odnose, društvene razlike i promjene koje nastaju kada se životi naizgled različitih ljudi počnu preplitati.

„Moguća ljubav“ bio je jedan od filmova koji je tokom festivala dobio naročito dobre reakcije kritičara i publike, pa njegovo visoko mjesto među nagrađenim ostvarenjima nije predstavljalo veliko iznenađenje.

Film je u Veneciji dobio i priznanje međunarodnog udruženja filmskih kritičara FIPRESCI.

Kržanovski nagrađen za režiju

Srebrni lav za najbolju režiju pripao je Ilji Kržanovskom, autoru filma „DAU“.

Ostvarenje je inspirisano životom i radom sovjetskih fizičara, kao i atmosferom u kojoj je djelovala sovjetska naučna zajednica tokom perioda staljinizma.

Film se bavi odnosom pojedinca i represivnog sistema, ali i pitanjem granica između nauke, politike i državne moći.

„DAU“ je jedan od ambicioznijih i formalno zahtjevnijih filmova ovogodišnje takmičarske selekcije, a Kržanovski je za njegovu režiju dobio jedno od glavnih autorskih priznanja festivala.

„NAZA“ nagrađena nakon 25-minutnog aplauza

Jedan od najzapaženijih trenutaka ovogodišnjeg festivala bio je vezan za dokumentarni film „NAZA“, izraelskih autora Juvala Abrahama i Rejčel Zor.

Film je nakon premijerne projekcije u Veneciji ispraćen aplauzom koji je trajao gotovo 25 minuta, što je izazvalo veliku pažnju međunarodne javnosti.

„NAZA“ govori o ratu u Gazi i stradanjima palestinskih civila. Autori su tokom višegodišnjeg istraživanja razgovarali sa 24 izraelska vojnika i pripadnika obavještajnih struktura.

Njihova svjedočenja odnose se na način na koji su birane mete i izvođene vojne operacije u Pojasu Gaze, a film posebno obrađuje pitanje upotrebe savremenih tehnologija i sistema zasnovanih na vještačkoj inteligenciji u procesu određivanja vojnih ciljeva.

Naziv filma odnosi se na vojni termin koji se koristi za procjenu očekivanog broja civilnih žrtava u određenoj operaciji.

Zbog sadržaja i svjedočenja koja donosi, „NAZA“ je izazvala snažne reakcije i otvorila brojne političke i etičke rasprave. Film je, međutim, dobio i jedno od zvaničnih festivalskih priznanja – Specijalnu nagradu žirija.

Matilda Arsel i Džon Malkovič najbolji glumci

Nagrada za najbolju žensku ulogu pripala je Matildi Arsel za „Nepoznatu ženu“.

Priznanje za najbolju mušku ulogu osvojio je Džon Malkovič, za nastup u filmu „Divlji konj broj devet“ („Wild Horse Nine“), koji je režirao Martin Mekdona.

Film je smješten u politički turbulentni period Čilea početkom sedamdesetih godina, neposredno prije vojnog udara 1973. godine. Priča prati dvojicu agenata CIA-e čiji se lični i profesionalni životi prepliću u trenutku velikih političkih promjena.

Malkovič u filmu igra zajedno sa Semom Rokvelom, Stivom Bušemijem i drugim poznatim glumcima.

Francuskom filmu nagrada za najbolji scenario

Nagrada za najbolji scenario pripala je francuskom filmu „Dobri mali vojnik“ („Un bon petit soldat“).

Scenario su napisali Stefan Brize, Korali Amedeo i Olivije Gorse, dok je Brize ujedno i reditelj filma.

Ostvarenje prati Karlu, uspješnu poslovnu ženu koja preuzima odgovornu funkciju u velikoj kompaniji. Međutim, njena profesionalna karijera počinje da dolazi u sukob sa problemima unutar kompanije i pitanjima vezanim za način upravljanja zaposlenima.

Film kroz priču o poslovnom svijetu govori o moći, pritisku, poslušnosti i odnosu između rukovodilaca i zaposlenih.

Festival obilježile teme rata, politike i položaja žena

Ovogodišnja Mostra još jednom je pokazala koliko savremeni film može biti povezan sa društvenim i političkim pitanjima.

„Nepoznata žena“ kroz priču smještenu u poslijeratnu Dansku govori o položaju žene, klasnim razlikama i suočavanju sa ratnom prošlošću. „NAZA“ se direktno bavi aktuelnim ratom u Gazi i svjedočenjima o stradanju palestinskih civila. „Divlji konj broj devet“ vraća se političkim događajima u Čileu, dok „DAU“ kroz sovjetski istorijski okvir istražuje represiju i odnos države prema pojedincu.

Pobjeda Maj el-Tuki posebno je značajna jer predstavlja jedno od važnijih priznanja ženskom filmskom autorstvu u istoriji Venecijanskog festivala.

Pored nagrada u glavnoj konkurenciji, festival su obilježila i priznanja za životno djelo. Zlatni lav za životno djelo dodijeljen je američkom glumcu, reditelju i producentu Džordžu Kluniju, dok je isto priznanje među glumicama pripalo Elen Burstin.

Tako je 83. izdanje Venecijanskog filmskog festivala završeno kombinacijom autorskog filma, istorijskih drama i izrazito političkih ostvarenja, dok je najveće iznenađenje predstavljala pobjeda „Nepoznate žene“, filma koji je od početka festivala bio manje istican kao favorit, da bi na kraju osvojio najvažnije priznanje – Zlatnog lava.

Glavni dobitnici Venecijanskog filmskog festivala

Zlatni lav za najbolji film: “Woman Unknown” – May el-Toukhy

Srebrni lav – Velika nagrada žirija: “Possible Love” – Lee Chang-dong

Srebrni lav za najbolju režiju: Ilya Khrzhanovsky – “DAU”

Najbolja glumica, Volpi Cup: Mathilde Arcel – “Woman Unknown”

Najbolji glumac, Volpi Cup: John Malkovich – “Wild Horse Nine”

Najbolji scenarij: Stéphane Brizé, Coralie Amedeo i Olivier Gorce – “A Good Little Soldier”

Posebna nagrada žirija: “NAZA” – Yuval Abraham i Rachel Szor

Nagrada Marcello Mastroianni za mladog glumca ili glumicu: Malou Khebizi – “A Place to Heal”