U srijedu, 20. novembra 2024. godine, u 12 časova, svečano je otvoren mural posvećen Stani Tomašević Arnesen, velikoj crnogorskoj heroini, političarki i diplomatkinji, na adresi Obala 13. Jula 4a – 4b u Baru. Ovaj mural je rezultat zajedničkog projekta između Ambasade Kraljevine Holandije, Centra za ženska prava i Opštine Bar, pod nazivom „Izuzetne žene Crne Gore“.

Mural je otkriven uz prisustvo brojnih gostiju, a okupljenima se obratila gospođa Maja Raičević, izvršna direktorica Centra za ženska prava, gospodin Korvin van Strin, predstavnik Ambasade Kraljevine Holandije, i gospođa Tanja Spičanović, potpredsjednica Opštine Bar.

Projekat „Izuzetne žene Crne Gore“ ima za cilj da se kroz izradu murala odaju počasti najvažnijim ženama 19. i 20. vijeka koje su svojim životom i radom ostavile neizbrisiv trag u istoriji Crne Gore. Ovaj projekat nije samo umjetnički izraz, već i simbolična podrška i priznanje ženama koje su se borile za emancipaciju i ravnopravnost.

Autorka murala je likovna umjetnica Emina Nimanbegović, koja je svojim radom na ovom projektu dala poseban doprinos čuvanju sjećanja na značajnu ličnost kao što je Stana Tomašević.

Stana Tomašević Arnesen je bila simbol crnogorskog i jugoslovenskog antifašizma, istaknuta partizanka, političarka, diplomatkinja i prva politička komesarka u Narodnooslobodilačkoj vojsci Jugoslavije. Kao prva ambasadorka u poratnoj Jugoslaviji, Stana je imala ključnu ulogu u političkom životu svoje zemlje, ali i u međunarodnim odnosima.

Njena borba započela je još tokom II svetskog rata, kada je učestvovala u Trinaestojulskom ustanku protiv okupatora, u bitci na Sutjesci 1943. godine, kao pripadnica Četvrte proleterske crnogorske brigade. Godinu dana kasnije, preživjela je njemački desant na Drvaru. Stana je bila članica KPJ od 1941. godine, radila je kao politička radnica u partizanskim jedinicama, a kao rukovoditeljka SKOJ-a i USAOJ-a bila je ključna za organizaciju mladih u borbi protiv okupatora. Takođe, učestvovala je u osnivanju Antifašističkog fronta žena, političke organizacije koja je zaslužna za žensku emancipaciju širom Jugoslavije.

Po završetku rata, Stana Tomašević je nastavila da se bori za prava žena i mlade generacije, obavljajući brojne visoke funkcije u poslijeratnom periodu. Diplomatske dužnosti obavljala je u Norveškoj, Islandu i Danskoj, a bila je i poslanica u Saveznoj skupštini Jugoslavije, kao i predsjednica Odbora za spoljnu politiku Vijeća naroda.

Za njen izuzetan rad i doprinos društvu, Stana Tomašević je bila odlikovana brojnim visokim priznanjima, uključujući Partizansku spomenicu 1941, Orden Bratstva i jedinstva, kao i odlikovanja od strane Norveške, Danske, Italije, Holandije i Luksemburga.

Njeni saborci će je pamtiti kao “hrabru, mudru, oštru i pravičnu”, osobu koja je svojim djelovanjem ostavila snažan utisak na sve koji su je poznavali. Ovaj mural, posvećen njenoj hrabrosti i posvećenosti borbi za pravdu, ima za cilj da sačuva sjećanje na Stanu Tomašević i da inspiriše nove generacije da šire vrijednosti za koje se ona borila.