Dok svijet još sabira bilans oružanih intervencija predsjednika SAD-a Donalda Trampa, predsjednik crnogorskog parlamenta Andrija Mandić odlučio je da da podršku pogubnoj politici. Naime, uprkos činjenici da je administracija Donalda Trampa od januara 2025. do kraja iste godine bombardovala najmanje sedam zemalja: Somaliju, Irak, Jemen, Iran, Siriju, Nigeriju i Venezuelu, a, kako prenosi Njujork Tajms, poslao je i tri razarača i jednu podmornica za lansiranje raketa na Bliski istok, Mandić se odlučio da upravo tog lidera kandiduje za Nobelovu nagradu za mir.

Pored svojih vojnih akcija u svijetu, Donald Tramp je poznat i po provokativnim idejama o Grenlandu, teritoriji koju formalno kontroliše Danska. Tramp je ponovo insistirao da SAD treba da “posjeduje“ Grenland pod izgovorom nacionalne sigurnosti i strateške važnosti, čak sugerišući da bi se moglo djelovati i bez pristanka Danske ili samog Grenlanda, što je mnoge navelo da ga optuže za geopolitičku prijetnju i eroziju međunarodnog prava. Danska je jasno poručila da Grenland “nije na prodaju“ i odbila je svaki razgovor o predaji teritorije, dok su evropske članice NATO-a, uključujući Francusku, Njemačku, Norvešku i Švedsku izrazile podršku suverenitetu Danske i osudile bilo kakav pokušaj prisile ili jednostranih poteza od strane SAD.

Evropski parlament je formalno osudio američke zahtjeve kao kršenje međunarodnog prava i upozorio da takav diskurs, kada je veliki saveznik u pitanju, ugrožava stabilnost Atlantskih odnosa. Ove reakcije, zajedno s upozorenjima da bi prisila nad Grenlandom mogla narušiti jedinstvo NATO-a, pokazuju da Trampove prijetnje više liče na imperijalističku ambiciju, nego na ikakvu stvarnu brigu za mir i sigurnost.

Ovakav Mandićev potez u direktnoj je koliziji sa težnjama Crne Gore da pristupi Evropskoj uniji, jer su evropske zemlje oštro osudile Trampove prijetnje Grenlandu i druge agresivne poteze. Takva podrška šalje poruku da crnogorski zvaničnici ne uvažavaju evropske principe poštovanja suvereniteta i međunarodnog prava, čime bi mogao biti narušen kredibilitet Crne Gore na evropskom putu.

Umjesto kritičkog odnosa prema Trampovoj agresivnoj spoljnoj politici, Mandić se svrstao među one koji takve poteze nagrađuju. Njegov kabinet je otišao i korak dalje. Šef Kabineta Predsjednika Skupštine Crne Gore Mirko Miličić sastao se u Jerusalimu sa kolegom, šefom Kabineta predsjednika Kneseta, Ronijem Talom. Tom prilikom, kako je saopšteno iz Skupštine Crne Gore, Tal je primio pismo predsjednika Skupštine Crne Gore u kojem Mandić saopštava inicijativu za kandidovanje Donalda Trampa za ovogodišnju Nobelovu nagradu za mir.

Inicijativu nijesu potpisali samo američki i izraelski zvaničnici. Uz Mandićev potpis, tu su se našli i potpisi predsjednika Kongresa SAD Majka Džonsona i predsjednika Kneseta Amira Ohane. Time je crnogorski parlament, kroz svog predsjednika, svjesno postao dio promotivnog lanca koji pokušava da ratnu politiku predstavi kao doprinos miru.

Mandić je na Iksu izrazio ponos zbog ovog poteza. Saopštio je da se osjeća “ponosno“ što je delegacija njegovog kabineta u “svetom gradu Jerusalimu“ uručila njegov potpis na nominaciju predsjednika Sjedinjenih Američkih Država Donalda Trampa za Nobelovu nagradu za mir. Kazao je i da “duboko vjeruje“ da ovim činom šalje poruku da su Zapadnom Balkanu, Bliskom istoku i cijelom svijetu najpotrebniji mir i stabilnost. Uz to je dodao da je “siguran“ da će i druge kolege predsjednici parlamenata širom svijeta podržati ovu, kako je nazvao, “plemenitu inicijativu“.

Осјећам се поносно што је делегација мог кабинета, заједно са генералним секретаром Скупштине, јуче у светом граду Јерусалиму уручила мој потпис на заједничку номинацију предсједника Сједињених Америчких Држава Доналда Трампа за овогодишњу Нобелову награду за мир, коју су,… pic.twitter.com/mprNV2pOR2

— Андрија Мандић (@AndrijaMandicDF) January 14, 2026

Ali, ono što Mandić ignoriše jesu šira upozorenja i duboke kritike koje se nižu na međunarodnoj sceni zbog politike Donalda Trampa. Organizacije za zaštitu ljudskih prava objavile su da je prvih stotinu dana Trampove administracije obilježilo “nemilosrdne napade na ljudska prava“ kroz sistematske napade na slobodu govora, prava migranata, prava na azil, te društvene i zdravstvene zaštite, kako u SAD-u tako i globalno.

Amnesty International je u svom izvještaju upozorio da takozvani “Tramp efekat“ predstavlja ozbiljan udar na univerzalna ljudska prava širom svijeta, od marginalizacije žena i LGBTQ+ zajednica, do sve većeg autoritarizma i slabljenja međunarodnih pravnih institucija.

Trampova administracija se suočava i sa kritikama civilnih organizacija i sudskih tužbi u SAD-u zbog svojih izvršnih uredbi koje se smatraju okupiranjem prava na rodnu i rasnu jednakost, napadima na programe za raznolikost, i pokušajima smanjenja pravne zaštite za ranjive grupe.

Tu je i šira slika unutrašnjih protesta protiv njegove politike, uključujući masovne demonstracije širom SAD-a koje su zahtijevale smjenu ili opoziv Trampa zbog, kako su navodili organizatori, opasnih i polarizirajućih poteza koji, prema njima, ugrožavaju ustavne vrijednosti i socijalnu pravdu.

I ekonomska situacija u Sjedinjenim Američkim Državama značajno se pogoršala tokom Trampovog mandata, a veliki dio tog pogoršanja direktno je povezan s njegovim političkim i ekonomskim odlukama.

Trampova trgovinska politika, posebno uvođenje carina i započinjanje trgovinskih ratova s Kinom i saveznicima, dovela je do rasta cijena za američke potrošače, problema za domaću industriju i gubitka radnih mjesta u pojedinim sektorima. Istovremeno, masovno smanjenje poreza za najbogatije i velike korporacije povećalo je budžetski deficit, bez obećanog dugoročnog rasta koji bi koristio većini građana.

Sve to, uz slabo upravljanje krizama i neizvjesnost koju je proizvodila njegova politika, dodatno je produbilo ekonomske nejednakosti i oslabilo osjećaj sigurnosti kod običnih ljudi, uprkos Trampovom narativu o “najboljoj ekonomiji u istoriji“.

Umjesto da zastupa univerzalne demokratske vrijednosti i interese građana Crne Gore, Mandić dobrovoljno prihvata ulogu promotera politike koja je u istoj godini ostavila trag vojne sile širom svijeta, potkopala međunarodne institucije i dodatno polarizovala društvo kroz narative koji mnoge marginalizuju. Upravo ta spremnost da se zanemare činjenice i posljedice oružanih intervencija i unutrašnjih kriza, zarad jeftinog političkog svrstavanja, pokazuje kakvu vrstu političkog vrijednosnog kompasa posjeduje predsjednik crnogorskog parlamenta.