U Srbiji su nastavljeni antivladini protesti, koji su i dalje praćeni nasiljem, neredima i ozbiljnim sukobima.

U Beogradu, Novom Sadu, Nišu i drugim gradovima drugo veče zaredom sukobili su se protivnici režima Aleksandra Vučića, pristalice vladajuće Srpske napredne stranke (SNS) i policija. Najiše incidenata zabilježeno je u Beogradu, Novom Sadu i Valjevu, gradu na zapadu Srbije, gdje je došlo do sukoba antivladinih demonstranata i policije koja štiti prostorije vladajuće stranke.

U Novom Sadu grupa demonstranata, od kojih su neki nosili maske, demolirala je prostorije SNS, uprkos apelu studenata koji protestuju da to ne čine. Polomljena su stakla, a oko ulaza ispisani grafiti, dok su neki demonstranti iz stranačkih prostorija iznosili nadzorne kamere i nameštaj, javila je Radio-televizija Srbije. Na nalozima studenata koji su u blokadi fakulteta na društvenoj mreži Iks objavljene su tvrdnje o policijskoj brutalnosti u Valjevu.

Najmanje 42 policajca su povrijeđena, a 37 demonstranata privedeno zbog napada na policiju i uništavanje imovine, protiv kojih će biti podnijete krivične prijave, izjavio je Ivica Dačić, ministar unutrašnjih poslova, jutro posle incidenata.

– Dugo godina nisu zabilježeni ovakvi napadi na policiju. Policija je tu da obezbijedi javni red i mir, i postupala je isključivo u toj svrsi i u svrhu odbrane – kazao je Dačić, lider Socijalističke partije Srbije, dugogodišnjeg koalicionog partnera SNS.

Predsjednik Srbije Aleksandar Vučić poručio je da će se država odlučno obračunati sa „batinašima, huliganima i siledžijama“, kako naziva demonstrante koji se okupljaju ispred sedišta SNS i nerijetko ih demoliraju.

Novi protesti i incidenti nastavak su višemjesečnih demonstracija izazvanih tragedijom u Novom Sadu 1. novembra 2024, kada je pala nadstrešnica rekonstruisane željezničke stanice, usmrtivši 16 ljudi, dok je jedna djevojka teško povrijeđena i i dalje se oporavlja. Od tada su počeli antivladini protesti širom Srbije, kojima su se priključile i grupe studenata koji su najprije blokirali fakultete, a potom počeli organizovati akcije i demonstracije koje traju do danas.

Grupe studenata traže utvrđivanje krivične odgovornosti za novosadsku tragediju i raspisivanje vanrednih parlamentarnih izbora, ali vlast za sada nema namjeru da im udovolji. Upravo te studentske grupe pozvale su opoziciono nastrojene građane da izađu na ulice zbog, kako navode, nasilja policije i pristalica SNS nad antivladinim demonstrantima.

Tokom više od devet mjeseci protesta zabilježeni su različiti incidenti, sukobi i neredi, a 13. avgusta uveče prvi put je ispaljen hitac iz vatrenog oružja. Ispalio ga je pripadnik specijalnih vojnih jedinica Kobri kako bi, kako je objasnio, spasio svoj i život svojih kolega napadnutih ispred sjedišta SNS u Novom Sadu, gdje su obezbeđivali lidera stranke i bivšeg premijera i ministra odbrane Miloša Vučevića.

Šta se dešavalo 14. avgusta?

– Večeras pucate po šavovima – glasio je poziv studentskih grupa na društvenim mrežama da se izađe na ulice gradova širom Srbije u četvrtak uveče. Kao i prethodne večeri, zabilježeni su incidenti u Beogradu, Novom Sadu, Nišu i drugim gradovima.

U Beogradu je ponovo došlo do sukoba antivladinih demonstranata i policije ispred sjedišta SNS na više lokacija. Letjele su kamenice, baklje i flaše, dok je policija jurišima i suzavcem rastjerivala protivnike Vučićevog režima dalje od prostorija SNS. Ipak, život u ulicama i parkovima oko poprišta sukoba odvijao se normalno, ljudi su sjedeli u kafićima i šetali pse.

Peđa Mitrović, poslanik opozicione Stranke slobode i pravde (SSP) u republičkoj skupštini, tvrdi da su ga sedam, osam maskiranih huligana pretukli šipkama po glavi i nogama.

– Počeli su da me šikaniraju i vrijeđaju. Kad sam shvatio da nemaju pojma šta rade i da to može da ode jako daleko, sklonio sam se i pobjegao, jer sam vidio da imam posla sa ljudima koji očigledno nisu pri sebi – rekao je Mitrović u snimku na Instagramu, sa krvavom i zavijenom glavom.

Drugo veče zaredom u Novom Sadu došlo je do ozbiljnih sukoba na ulicama. Antivladini demonstranti potpuno su demolirali prostorije SNS na nekoliko lokacija, javio je portal 021. Za razliku od prethodnih slučajeva, ispred prostorija SNS-a nije bilo članova vladajuće stranke, a Vučić je izjavio da je lider stranke Miloš Vučević dobro postupio kada je odlučio da povuče ljude iz prostorija.

Nalozi studenata koji blokiraju fakultete na društvenoj mreži Iks objavili su tvrdnje o policijskoj brutalnosti u Valjevu, gdje su neki korisnici postavili snimke policajaca kako prebijaju dvojicu mladića dok leže na ulici. Prema nezvaničnim saznanjima televizije N1, u Valjevu je privedeno 17 ljudi, a povređeno 19 policajaca.

U Vrbasu, 44 kilometra severnije od Novog Sada, veče je uglavnom proteklo mirno, iako je oko ponoći došlo do incidenata, javili su BBC reporteri.

– Neki naši državni organi nisu u stanju da reaguju onako kako je potrebno, ali mislim da je dobro što večeras nije bilo pripadnika SNS-a u njihovim stranačkim prostorijama – rekao je Vučić i pozvao na mir. Predstoje velike reforme u policiji i sudstvu, a svi će morati odgovorno da se ponašaju, dodao je.

U Vrbasu su nekoliko desetina metara žandarmerija i pristalice vladajuće stranke razdvajali demonstrante koji se protive politici SNS. Gotovo mirno veče prekinulo je koškanje, a okupljeni su bili opremljeni šlemovima i plastičnim kacigama, uključujući i Gorana Roganovića, poslanika u lokalnom parlamentu iz redova opozicije.

Na izborima 2024. koaliciona lista okupljena oko SNS-a „Aleksandar Vučić – Vrbas sjutra“ osvojila je više od 60 odsto glasova i 23 od 46 mandata u gradskoj skupštini. Druga po snazi je Oslobodimo Vrbas sa 10 mandata, u lokalnoj skupštini su i Vrbas protiv nasilja sa dva mjesta i manjinska Ruska stranka sa jednim mandatom. Incidenti u Vrbasu zabilježeni su i pre dva dana, kada je, prema izveštajima, pucano na okupljene vatrometom.