Visoka predstavnica Evropske unije za vanjsku politiku, Kaja Kalas, našla se u centru ozbiljnog međunarodnog diplomatskog skandala nakon što je u javnost procurila informacija da je tokom zatvorenih sastanaka u Meksiku iznijela stavove koji su izazvali oštre reakcije Izraela i duboke podjele unutar same Evropske unije.

Prema pisanju briselskog medija Euractiv, koji je u junu 2026. godine objavio detalje ovog slučaja, tokom razgovora u Meksiko Sitiju došlo je do spornog poređenja izraelske politike prema Palestincima sa sistemom aparthejda u Južnoj Africi.

Tokom tih zatvorenih sastanaka, visoka predstavnica EU je, prema navodima diplomata i zvaničnika koji su prisustvovali razgovorima, govorila o svom nedavnom obilasku Muzeja aparthejda u Johanesburgu. Upravo u tom kontekstu, povukla je paralelu između nekadašnjeg južnoafričkog sistema rasne segregacije i izraelske kontrole nad Palestincima u Gazi i na okupiranoj Zapadnoj obali.

Nakon što su te informacije dospjele u javnost, uslijedila je oštra reakcija iz Izraela. Izraelski ministar vanjskih poslova Gideon Sa’ar zvanično je saopštio da Izrael prekida sve kontakte s visokom predstavnicom EU. On je njene navodne izjave nazvao „krvnom klevetom“ usmjerenom protiv, kako je istakao, jedine demokratije na Bliskom istoku.

Zvanični stav Izraela dodatno je pooštren time što je poručeno da će komunikacija ostati u potpunosti blokirana sve dok ona ne opovrgne ili ne povuče sporne tvrdnje.

Sama visoka predstavnica Evropske unije, Kaja Kallas, nije ni potvrdila ni demantovala da je iznijela spornu izjavu tokom sastanaka. Umjesto direktnog odgovora na optužbe, oglasila se na društvenoj mreži Iks, gdje je pokušala ublažiti nastale tenzije, naglašavajući važnost nastavka diplomatskog dijaloga.

U istoj poruci podsjetila je na zvanične pozicije Evropske unije, ističući da EU ostaje dosljedno posvećena rješenju o dvije države kao jedinom održivom putu ka miru na Bliskom istoku. Takođe je naglasila da Evropska unija kontinuirano osuđuje izgradnju ilegalnih izraelskih naselja na Zapadnoj obali.

Ovaj incident dodatno je razotkrio duboke političke podjele unutar Evropske unije kada je riječ o odnosu prema izraelsko-palestinskom sukobu. Dio evropskih lidera zauzeo je jasan distancirajući stav prema njenim navodnim riječima.

Njemački kancelar Friedrich Merz, zajedno sa drugim visokim evropskim zvaničnicima, poručio je da poređenje izraelske politike sa aparthejdom „nije stav Evropske unije“ i da je takva formulacija neprihvatljiva u okviru zvanične diplomatije.

S druge strane, određeni broj evropskih poslanika i diplomata iz zemalja poput Irske i Španije zauzeo je blaži ili drugačiji pristup. Oni smatraju da ovakve izjave, iako kontroverzne, mogu otvoriti prostor za širu raspravu unutar evropskih institucija o politici prema Bliskom istoku.

Tema upotrebe termina „aparthejd“ u kontekstu izraelske politike već godinama se pojavljuje u izvještajima pojedinih agencija Ujedinjenih nacija i organizacija za ljudska prava. Ipak, u okviru zvanične diplomatije Evropske unije takva terminologija se smatra odstupanjem od usaglašene linije Brisela i izaziva ozbiljne političke posljedice kada se javno iznese.