Akcije na azijskim berzama danas su zabilježile pad, dok su cijene nafte porasle nakon što su, prema navodima tržišnih izvora, diplomatski pregovori o okončanju sukoba u Iranu ponovo ušli u zastoj.

Na tržištu energenata, cijena barela nafte „brent“ za junsku isporuku porasla je na 109,34 dolara, dok je američka sirova nafta dostigla 97,33 dolara po barelu, prenio je AP. Brent je prije izbijanja sukoba u Iranu bio oko 70 dolara, a u jednom trenutku je skočio i blizu 120 dolara.

Japanski indeks „Nikei 225“ pao je za 1,1 odsto na 59.884,12 poena, nakon što je Banka Japana zadržala referentnu kamatnu stopu na 0,75 odsto.

Centralna banka je upozorila da bi usporavanje globalne ekonomije, podstaknuto višim cijenama energenata, moglo da utiče na rast.

Na ostalim tržištima, južnokorejski „Kospi“ porastao je za jedan odsto, dok su hongkonški „Hang Seng“ i šangajski kompozitni indeks zabilježili pad od 0,7 i 0,2 odsto.

Rubio: Imamo indikacije da je Modžtaba Hamnei živ

Državni sekretar Sjedinjenih Američkih Država Marko Rubio izjavio je da američka administracija ima indikacije da je iranski vrhovni vođa Modžtaba Hamnei živ, ali da postoje brojna otvorena pitanja u vezi sa njegovom stvarnom ulogom u vlasti u Iranu.

Rubio je u intervjuu za Foks njuz rekao da su ključna pitanja vezana za to da li Hamnei zaista ima politički autoritet i donosi odluke u zemlji, navedeno je u saopštenju kabineta državnog sekretara SAD.

– Može da bude živ, ali mislim da su neriješena pitanja ovdje da li on ima isti kredibilitet kao njegov otac. Znamo da se mnogo godina, barem ja znam da mnogo godina, vode unutrašnje debate u Iranu o sukcesiji i da li bi trebalo da bude nasledna – kazao je Rubio.

Istakao je da se u Iranu godinama vode unutrašnje debate o načinu političkog nasljeđivanja i da dio tih rasprava i dalje nije razriješen.

Prema njegovim riječima, i dalje nije jasno da li Hamnei ima odgovarajuće vjerske i političke kvalifikacije za tu funkciju, kao i da li samostalno donosi odluke.

Hiljade pomoraca zarobljene u Persijskom zalivu

U regionu Persijskog zaliva trenutno je 20.000 pomoraca zarobljeno na brodovima. Međunarodna pomorska organizacija izrazila je zabrinutost zbog njihove teške situacije.

Generalni sekretar te organizacije Arsenio Domingez upozorio je, poslije govora u Savjetu bezbjednosti Ujedinjenih nacija, da brodski transport i pomorci nikada ne bi trebalo da budu iskorišćeni kao instrument u geopolitičkim konfliktima.

Istakao je da je glavna briga pomorske agencije UN i dalje bezbjednost i dobrobit nedužnih pomoraca zarobljenih u Zalivu zbog sukoba.

– Takođe, ne postoji pravni osnov da bilo koja zemlja uvede plaćanja ili nameće takse, ili bilo kakve diskriminatorne uslove na međunarodnim moreuzima – naglašava Domingez.

Navodi se da je u regionu Persijskog zaliva zarobljeno skoro 2.000 brodova, a podsjeća se i da su Iran i SAD potpisnici Međunarodne konvencije IMO o bezbjednosti života na moru.

Eskalacija na granici Libana i Izraela

Na jugu Libana i u pograničnom području sa Izraelom zabilježena je nova eskalacija sukoba, uključujući vazdušne napade, razmjenu vatre i napade dronovima.

Libanska državna novinska agencija NNA saopštila je da su „neprijateljski ratni avioni“ izveli tri vazdušna udara na grad Zavtar el Šarkija od ranih jutarnjih sati, dok su teški mitraljezi korišćeni u napadima na naselje Al-Mahnija u gradu Bint Džbejl.

Takođe je navedeno da izraelski avioni i dronovi intenzivno nadlijeću područje Tira i druge gradove i sela na jugu zemlje.

Izraelska vojska saopštila je da je jedan njen vojnik teško, a drugi lakše ranjen u napadu dronom koji je izvela libanska grupa Hezbolah na jugu Libana, prenio je Tajms of Izrael.

Izraelska strana navodi da Hezbolah posljednjih nedjelja sve češće koristi male dronove u napadima na izraelske snage u pograničnom području.

Situacija na granici ostaje napeta, uz nastavak vojnih aktivnosti sa obje strane i pojačano prisustvo vazdušnih i bespilotnih letjelica u regionu.

CNN: Razlike SAD i Irana nisu toliko velike kao što izgleda

Iako Sjedinjene Američke Države i Iran nisu održali drugu rundu pregovora u Pakistanu, izvori upoznati sa procesom posredovanja navode da razlike tokom pregovora između dvije strane nisu tako velike kao što djeluje u javnosti.

Prema istim izvorima, diplomatski kontakti se nastavljaju iza kulisa, a razgovori su usmjereni na fazni sporazum u kojem bi prvi korak bio povratak na stanje prije sukoba i ponovno otvaranje Ormuskog moreuza bez ograničenja ili naplate, prenio je CNN.

Pitanje iranskog nuklearnog programa, koje su i Vašington i Izrael naveli kao razlog sukoba, bilo bi razmatrano u kasnijoj fazi pregovora.

Predsjednik SAD Donald Tramp ranije je kazao da bi svaki sporazum morao da uključi odustajanje Irana od obogaćivanja uranijuma i smanjenje njegovih zaliha, što Teheran odbija.

Nastavljaju se izraelski napadi na Liban – najmanje 14 ljudi je stradalo, a 37 ih je ranjeno u napadima na jugu, saopštilo je libansko Ministarstvo zdravlja.

Lider libanske militantne grupe Hezbolah Naim Kasem odbacio je direktne pregovore sa Izraelom, ocjenjujući ih kao „težak grijeh“ koji bi destabilizovao zemlju, dok je izraelski ministar odbrane Izrael Kac upozorio da će prkos te grupe imati katastrofalne posljedice po Liban.

Istovremeno, u Sankt Peterburgu iranski šef diplomatije Abas Arakči razgovarao je sa ruskim predsjednikom Vladimirom Putinom o situaciji na Bliskom istoku, ocijenivši pritom da je američki predsjednik Donald Tramp zatražio pregovore sa Iranom jer SAD nisu postigle nijedan od svojih ciljeva.

Iz Kremlja je saopšteno da je Rusija spremna da posreduje u okončanju sukoba u Iranu ako budu dogovorene prihvatljive opcije, kao i da Moskva ostaje posvećena jačanju odnosa sa Teheranom.

Iz Bijele kuće je, u međuvremenu, saopšteno da je Tramp razgovarao sa najvišim savjetnicima za nacionalnu bezbjednost o novom iranskom prijedlogu za rješavanje sukoba, ali da su njegovi osnovni zahtjevi ostali nepromijenjeni, uključujući slobodan protok nafte kroz Ormuz i da Iran preda obogaćeni uranijum.

Američki državni sekretar Marko Rubio je, međutim, izjavio da ponuda Irana o ponovnom otvaranju Ormuskog moreuza pod striktnim uslovima nije prihvatljiva za SAD, niti druge zemlje, jer bi tako tjesnac i dalje bio pod kontrolom Teherana.

Za to vrijeme, britanski ministar za Evropu i Sjevernu Ameriku Stiven Dauti poručio je da Velika Britanija ne podržava američku blokadu iranskih luka, ali se zalaže za zajedničke napore da se obezbijedi nesmetana plovidba kroz Ormuz.