Španija je donijela odluku koja se suprotstavlja evropskom trendu, planirajući da stotinama hiljada migranata bez dokumenata omogući legalan boravak. Ta mjera je izazvala duboke političke podjele u zemlji.

Ljevičarska vlada Španije odobrila je u utorak ubrzani plan prema kojem bi do 500.000 migranata bez dokumenata, uglavnom iz Latinske Amerike i Afrike, mogli podnijeti zahtjev za dobijanje legalnog statusa boravka, prenosi Dojče vele. Novi plan usvojen je tzv. „kraljevskim dekretom“, što je vladi omogućilo da zaobiđe parlament, u kojem trenutno nema stabilnu većinu.

Ministarka za migracije Elma Saiz objasnila je da se mjera odnosi na osobe koje su u Španiji boravile najmanje pet mjeseci zaključno sa 31. decembrom 2025. godine, pod uslovom da nemaju krivični dosije. Zahtjevi bi se podnosili od aprila do 30. juna, a odobrenjem bi migranti mogli da rade u bilo kojem sektoru i bilo gdje u zemlji. Dozvola boravka bi bila jednogodišnja, uz mogućnost obnavljanja, dok bi djeci bila izdavana na pet godina.

„Danas je istorijski dan“, istakla je Saiz, naglašavajući da vlada ovim potezom jača model migracije zasnovan na ljudskim pravima, integraciji i usklađenosti sa ekonomskim rastom i društvenom kohezijom.

Premijer Pedro Sančez više puta je naglašavao da migracije predstavljaju ključni oslonac za špansku ekonomiju, navodeći da su zaslužne za oko 80 odsto ekonomskog rasta tokom prethodnih šest godina i da doprinose približno deset odsto prihoda od socijalnog osiguranja. Istovremeno, stopa nezaposlenosti u zemlji pala je ispod 10 odsto krajem 2025, pri čemu su stranci činili većinu među novozaposlenima u posljednjem kvartalu prošle godine.

Podršku vladi pružila je krajnje leva stranka Podemos, čiji su lideri odluku ocijenili kao moralni odgovor na antimigrantsku retoriku, što je takođe pomoglo da se ojača krhka parlamentarna pozicija premijera Sančeza.

Međutim, opozicija je snažno reagovala. Alberto Nunjez Feiho, lider Narodne stranke desnog centra, tvrdio je da je plan osmišljen kako bi se „skrenula pažnja“ sa željezničke nesreće 18. januara, u kojoj je poginulo 45 ljudi na jugu zemlje. „U socijalističkoj Španiji nezakonitost se nagrađuje. Sančezova migraciona politika jednako je nepromišljena kao i njegova željeznička politika“, rekao je, prenosi Dojče vele.

Krajnje desničarska stranka Voks najavila je pravne korake protiv nove mjere, najavljujući da će se obratiti Vrhovnom sudu i zatražiti privremene mjere kojima bi se obustavila primjena dekreta. Voks smatra da je zaobilaženje parlamenta u ovom obimu neprihvatljivo i optužuje evropske institucije za „opasnu pasivnost“.

Španija trenutno ima oko 49,4 miliona stanovnika, od čega je 7,1 milion stranaca. Procjene Instituta Funkas pokazuju da je početkom 2025. godine oko 840.000 ljudi živjelo u zemlji bez dozvole za boravak. Posljednja velika legalizacija migranata sprovedena je 2005. godine tokom mandata premijera Josea Luisa Rodrigesa Zapatera, člana iste stranke kao i Sančez.

Odluku vlade pohvalile su organizacije za prava migranata, kao i Rimokatolička crkva, ocjenjujući je činom društvene pravde. Kritičari, s druge strane, ističu da takav potez izdvaja Španiju od ostatka Evrope, gdje se mnoge države okreću strožim kontrolama migracija.