Između dva Međunarodna dana borbe protiv nasilja nad ženama svjedočili smo, nažalost, novim slučajevima femicida, kao i svakodnevnim tekstovima iz rubrike “Crna hronika” u kojima se govori o registrovanim slučajevima rodno zasnovanog nasilja.

Oblici nasilja su raznovrsni, a mnogi ostaju neregistrovani.

Stereotipi, predrasude, stigma osnovni su uzroci nasilja, ali i njegovog neprepoznavanja ili tajenja.

Ideja o superiornosti i, iz toga proizašloj, dominaciji jednog roda duboko je ukorijenjena u društvenoj svijesti. Iz tog razloga razni oblici rodno zasnovanog nasilja, naročito u pređašnjim vremenima, ostajali su neprepoznati, tj. doživljavani su kao podrazumijevani obrazac ponašanja.  Takođe, teškoće u prihvatanju, pa čak i decidan otpor prema načelima rodne ravnopravnosti zasnovani su na konceptu rodnih uloga.

Fizičko, kao najočigledniji oblik, nije jedina vrsta prisutnog nasilja. Verbalno, psihičko, emocionalno nasilje često ostaju neprepoznati, jer ili predstavljaju preuzeti i tokom primarne socijalizacije prihvaćeni model ponašanja, ili su prekriveni manipulativnim odnosom koji se nerijetko doživljava i interpretira kao “On to za moje dobro”.

Jedan od razloga je i strah od osude okoline, jer, kao po pravilu, bez ikakvih saznanja o konkretnom slučaju, često se mogu čuti komentari “Ne bi da nije izazvala”, “Ne zna kada treba da ućuti”… Ovim se dodatno opravdava postojanje ambijenta u kojem se, bez obzira na situaciju i njene posledice, odgovornost pripisuje osobi, i to samo po rodnoj osnovi.

Stigmatizacija žrtve najprisutnija je kada je u pitanju seksualno nasilje. “Izazvala ga je”, “Nije joj smetalo, samo hoće da mu napokosti”, samo su neki od komentara koji se mogu čuti u svakodnevici, pročitati na portalima i društvenim mrežama,  a koji od žrtve prave krivca, a od krivca žrtvu.

Time se indirektno šalje poruka da je jednom rodu dozvoljeno ponašanje na štetu drugog po osnovu shvatanja o dominantnim i potčinjenim ulogama.

U takvom ambijentu zalaganje za rodnu ravnopravnost, uprkos svim neoborivim faktima u prilog njenoj neophodnosti, nailazi na određene barijere.

Dok neko (ne)svjesno prihvata ideju o dominaciji jednog roda, neko načelno shvata potrebu postojanja ravnopravnosti, ali zauzima pasivni stav smatrajući da je dovoljno to što ne čini i ne svjedoči rodno zasnovanom nasilju.

Na realnom planu, za sve to vrijeme, slučajevi rodno zasnovanog nasilja se događaju. Zato, imamo obavezu prema svim žrtvama da budemo odgovorni/e kao što bismo bili prema sebi I bližnjima i da ne odustajemo od borbe za ravnopravnost koja, pored diskriminacije, isključuje i sve oblike nasilja.

Mišljenja i stavovi objavljeni u rubrici "Stav" nijesu nužno i stavovi redakcije 24kroz7