Svijet rokenrola danas obilježava dvije ključne godišnjice, 44 godine od ubistva Džona Lenona, člana legendarnih “Bitlsa”, i 81. godinu od rođenja Džima Morisona, lidera benda “Dors” i muzičara – pjesnika.

Džon Lenon, rođen 9. oktobra 1940. godine u Liverpulu, postao je jedna od najvažnijih muzičkih ikona 20. vijeka. Njegova bogata karijera obuhvatala je ne samo muziku, već i politički aktivizam, glumu i pisanje. Zajedno sa Polom Makartnijem, Lenon je duboko uticao na razvoj pop i rok muzike. Njihove pjesme su rangirane među najboljima i najslušanijima svih vremena, a “Bitlsi” se smatraju najvećim bendom u istoriji muzike, sa ogromnim uticajem na gotovo sve aspekte modernog života.

Nakon raspada “Bitlsa” početkom 70-ih godina, Lenon je postao najeksponiraniji član bivše grupe, ponajviše zbog svojih pacifističkih stavova i uspješne solo karijere. Njegove najpoznatije pjesme uključuju “Imagine”, “Jealous Guy”, “Give Peace A Chance”, “Cold Turkey”, “Instant Karma” i “Power to the People”. Lenon je bio žestoko osporavan u Sjedinjenim Državama, gdje su mu godinama odbijali dozvolu za stalni boravak, posebno zbog njegovih političkih stavova i uloge u mirovnim demonstracijama protiv rata u Vijetnamu.

8. decembra 1980. godine, u Njujorku, Lenona je ubio poremećeni obožavalac, Mark Dejvid Čepmen, ispred zgrade Dakota, u kojoj je živio. Ubistvo se desilo nedugo nakon što je Lenon završio svoj poslednji album “Double Fantasy” sa suprugom Joko Ono. Ova tragična smrt simbolično je označila kraj ere “šezdesetih”, koje su nosile nadu u potpune ljudske i seksualne slobode, svetski mir i bratstvo među narodima.

Lenon je imao dva sina: Džulijana iz prvog braka sa Sintijom Pauel, i Šona iz drugog braka sa Joko Ono, čije je prisustvo doprinijelo raspadu “Bitlsa” krajem 1969. godine.

Džim Morison, rođen 8. decembra 1943. godine u Melburnu, Florida, bio je lider benda “Dors” i jedan od najharizmatičnijih pjevača u istoriji rokenrola. Morison je bio autor pjesama, zbirki poezije i kratkih dokumentarnih filmova, dok su pjesme “Dorsa” postale obavezne u kompilacijama klasičnog roka, uključujući hitove poput “Light My Fire”, “People are Strange”, “Roadhouse Blues”, “Touch Me”, “Riders on the Storm” i “LA Woman”.

Morison je bio poznat po pjesničkom pristupu muzici, a pjesme kao što su “The End”, “When the Music’s Over”, “Celebration of the Lizard” i “Soft Parade” predstavljaju složene kombinacije poezije i rokenrol zvuka. On je i danas široko poštovan kao prototip rok zvezde, istovremeno grub i nježan, intelektualan i prizeman, drsko otvoren i misteriozan. Zbog svog ponašanja na sceni, Morison je bio često progonjen od strane konzervativnih vlasti.

Morison je tokom života objavio dvije knjige, “The Lords – Notes on Vision” i “The New Creatures”, dok su posthumno izdate zbirke poezije “Wilderness” i “The American Night”.

Komplet njegovih djela objavljen je 2021. godine na 50. godišnjicu njegove smrti. Morison je bio visoko obrazovan, a studirao je filmsku režiju na Univerzitetu u Kaliforniji (UCLA), zajedno sa rediteljem Frensisom Fordom Kopolom.

Umjetnik je odabrao ime za svoj bend “The Doors” prema knjizi Aldousa Hakslija “The Doors of Perception” (Vrata percepcije), koja se bavila temom percepcije svijeta. Umjetnikov život i smrt postali su predmet mnogih spekulacija, a njegovoj smrti, koja se desila 3. jula 1971. godine u Parizu, prethodile su glasine o njegovoj navodnoj upotrebi alkohola i droga. Smrt je bila tajanstvena, a jedini svjedok tog tragičnog događaja bila je njegova nevjenčana supruga Pamela Karson, koja je preminula tri godine kasnije, ne iznoseći detalje poslednjih trenutaka svog partnera.

Morison je sahranjen na čuvenom groblju Per Lašez u Parizu, među velikim umjetnicima i književnicima. Na njegovom nadgrobnom spomeniku piše samo da je bio pjesnik, jer je u poslednjoj fazi svog života bio duboko razočaran komercijalizacijom rok muzike i smatrao sebe pjesnikom pod uticajem Vilijama Blejka, Šarla Bodlera i Artura Remboa.

Iako su obojica umjetnika prošla kroz slične sudbine, Lenon i Morison su posthumno postali žrtve beskrupulozne komercijalizacije. Na godišnjicu njihove smrti, američke diskografske kuće su objavile “sabrana” vinilna djela “Bitlsa” i “Dorsa”, koja ne nude ništa novo, ali se prodaju po visokim cijenama, što se može smatrati novim pokušajem eksploatacije kolekcionara i poštovalaca njihove muzike.